خانه / مجله دستاورد صنعت / اقتصاد ایران / ایران به بازار جهانی بازگشت

ایران به بازار جهانی بازگشت

برجام با باز کردن بندهای پیش پای صنعت نفت ایران، افزون بر ارتقای جایگاه جهانی صنعت نفت ایران و بازپس گیری سهم کشورمان در بازار انرژی، بستر لازم برای توسعه این صنعت از طریق جذب فناوری های جدید و منابع مالی مورد نیاز را فراهم کرد.

تحریم های بین المللی علیه ایران که در اواخر دولت دهم روند افزایشی یافته و حتی قرار بود صادرات نفت ایران را به صفر برساند، در نتیجه تدبیر دولت یازدهم و مذاکرات سازنده با گروه ۱+ ۵ و ایجاد فضای مثبت به نفع کشور در عرصه بین الملل، روندی معکوس پیدا کرد و به تدریج به توافق برجام (برنامه جامع اقدام مشترک) در ۲۳ تیر ۱۳۹۴ منتهی شد.
در نهایت نیز توافق ایران و گروه ۱+۵ درباره برجام از ۲۷ تیرماه اجرایی و به دنبال آن تحریم های چند لایه علیه صنعت نفت کشورمان لغو شد.
با اجرایی شدن برجام و لغو تحریم ها، عصری جدید در صنعت نفت ایران آغاز شده که می تواند با تکیه بر توانمندی های داخلی در کنار فناوری ها و سرمایه های جدید، زمینه جهش صنعت نفت کشور را فراهم کند.
پس از اجرایی شدن برجام و افزایش تولید نفت ایران، جایگاه کشورمان نیز در بازار جهانی انرژی تقویت شده است که جلوه آن در نشست اخیر اوپک که در خردادماه برگزار شد، مشخص بود.
افزایش توجه رسانه ها و هیات های نمایندگی سایر کشورها به بیژن زنگنه وزیر نفت ایران در نشست ۱۶۹ اوپک نشان داد که فعالان بازار جهانی انرژی نیز بازگشت مقتدرانه ایران به بازار جهانی نفت را جدی گرفته اند.

صف هیات های اروپایی
پس از هویدا شدن نشانه های توافق هسته ای ایران و ۱+۵ و پس از برجام، کشورهای اروپایی و آسیایی و آمریکایی هیات های خود را روانه تهران کردند. در میان کشورهای مختلف، آلمانی های پیشروتر از سایران بودند؛ حدود یک هفته پس از توافق ایران و ١+۵، هیاتی به سرپرستی “زیگمار گابریل”، قائم مقام صدراعظم آلمان به ایران آمد؛ در این هیات، مدیران و نمایندگان شرکت های باسف، لینده، زیمنس حضور داشتند.
“پائولو جنتیلونی” وزیر امور خارجه ایتالیا نیز در مردادماه هیاتی عالی رتبه اقتصادی را به همراه خود به ایران آورد که در بین آنها نمایندگان شرکت های نفتی این کشورها از جمله انی نیز حضور داشت.
لوران فابیوس وزیر امور خارجه سابق فرانسه نیز پس از برجام راهی تهران شد و به گفت وگو با مقام های ایرانی پرداخت.
به مدت کوتاهی، هیات هایی از اسپانیا، مکزیک، ژاپن، کره جنوبی، اتریش و… نیز عازم تهران شدند که مذاکره درباره صنعت نفت از مهمترین موضوعات مورد علاقه آنها بود.
در این میان، حتی دو هیات آمریکایی نیز به تهران آمدند و با مسئولان صنعت نفت کشورمان دیدار کردند، اما به دلیل اینکه آنها فقط به دنبال فروش تجهیزات و نه سرمایه گذاری و انتقال فناوری بودند، مذاکره با آنها به نتیجه ای نرسید.

صادرات نفت دو برابر شد
صادرات نفت برای کشور اهمیت اقتصادی و سیاسی دارد و توان ایران در افزایش تولید و صادرات، میزان تاثیرگذاری کشور در اوپک و منطقه را افزایش می دهد، بر این اساس دولت یازدهم توجه ویژه ای را به صادرات نفت داشته است.
میزان صادرات نفت ایران در دوران تحریم به یک میلیون بشکه در روز محدود شده بود که البته در برخی مقاطع زمانی حتی به ۹۷۰ هزار بشکه نیز کاهش یافت اما برجام، زمینه افزایش صادرات نفت و بازگشت کامل ایران به بازارهای جهانی را فراهم کرد.
براساس گزارش ها، در پنج ماه نخست سال ٩٢، میزان صادرات نفت کشور به روزانه ٩٧٠ هزار بشکه (بدون محاسبه میعانات گازی) رسیده بود اما در خردادماه امسال، میزان صادرات با رشد دو برابری به حدود دو میلیون بشکه در روز افزایش یافت.
نکته حایز اهمیت این است که افزایش دوبرابری صادرات نفت ایران در ماه های اخیر و پس از اجرایی شدن برجام و رفع تحریم ها از دی ماه پارسال محقق شده است.

پس از هویدا شدن نشانه های توافق هسته ای ایران و ۱+۵ و پس از برجام، کشورهای اروپایی و آسیایی و آمریکایی هیات های خود را روانه تهران کردند

بر این اساس، چندی پیش خبرگزاری رویترز اعلام کرد صادرات نفت ایران به بالاترین سطح خود در تقریبا چهار سال و نیم گذشته نزدیک شده است.
سرعت بازگشت ایران به بازار جهانی نفت پس از لغو تحریم ها، سبب شگفتی کارشناسان این صنعت شده است؛ اغلب آنها اعلام کرده اند که انتظار نداشتند که در مدت چهار ماه ایران بتواند صادرات نفت خود را دو برابر کند.
در این میان، سرعت بازگشت نفت ایران به اروپا نیز اهمیتی ویژه دارد، ایران که در دوران تحریم روزانه حدود ۱۰۰ هزار بشکه نفت به ترکیه صادر می کرد اکنون میزان صادرات خود به کشورهای اروپایی را به محدوده ۵۰۰ تا ۶۰۰ هزار بشکه رسانده است.
شرکت های هلنیک (یونان)، توتال (فرانسه)، سپسا (اسپانیا)، ساراس (ایتالیا) و لوتوس (لهستان) از جمله مشتریان اروپایی نفت ایران هستند که در ماه های اخیر، خرید نفت از ایران را آغاز کرده اند.

بازپس گیری سهم ایران از بازار جهانی نفت
از دستاوردهای برجام، زمینه سازی برای بازپس گیری سهم ایران از بازار جهانی نفت از چنگ رقیبان آسیایی و اروپایی بود.
در سال های تحریم، برخی کشورها از جمله عربستان، روسیه و عراق توانستند از غیبت ایران استفاده کرده و سهم کشورمان در بازار جهانی را از آن خود کنند که بخش عمده ای از آن مربوط به بازار اروپا بود.
ایران در دوران تحریم، روزانه حدود ۱۰۰ هزار بشکه نفت خام به اروپا صادر می کند در حالی که تا پیش از تشدید تحریم ها، ۵۰۰ تا ۶۰۰ هزار بشکه از نفت خام ایران به مقصد پالایشگاه های اروپایی ارسال می شد.
بر این اساس پس از پیشرفت مذاکرات هسته ای، ایران مذاکره با مشتریان سنتی خود در اروپا را برای بازگشت به بازار آغاز کرد و توانست بسیاری از آنها را آماده دریافت نفت خام صادراتی ایران کند.

میزان صادرات نفت ایران در دوران تحریم به یک میلیون بشکه در روز محدود شده بود اما برجام، زمینه افزایش صادرات نفت و بازگشت کامل ایران به بازارهای جهانی را فراهم کرد

شرکت توتال فرانسه پیشتاز شرکت های اروپایی برای خرید نفت از ایران بود به گونه ای که قرارداد خرید روزانه ۱۶۰ هزار بشکه نفت خام از ایران را امضا کرد و قرار است فروردین ماه آتی نیز بارگیری نفتکش ها آغاز شود.
افزون بر توتال، مذاکره هایی نیز با سایر شرکت های اروپایی مانند لوک اویل روسیه و سپسا اسپانیا انجام شده که منجر به امضای قرارداد شد. همچنین “هلنیک پترولیوم” بزرگترین پالایشگر یونان نیز اعلام کرده است که محموله نفت خام از ایران را تحویل می گیرد.
علاوه بر این، شرکت های چینی، هندی، کره ای و ژاپنی نیز قصد دارند به تدریج خرید نفت از ایران را افزایش دهند به گونه ای که ژاپن قصد دارد واردات نفت از ایران را تا دو برابر افزایش داده و به ۳۰۰ هزار بشکه در روز برساند.
به گفته سیدمحسن قمصری مدیر امور بین الملل شرکت ملی نفت، ایران تاکنون توانسته است حدود ٨٠ درصد سهم خود را از بازار نفت پس بگیرد و تلاش برای بازپس گیری همه بازارها همچنان ادامه دارد. هرچند اکنون مقصد ۲۵ درصد از نفت صادراتی ایران، کشورهای اروپایی است.
اگرچه پس از رفع تحریم ها، اروپایی ها خرید نفت از ایران را آغاز کردند اما همچنان قاره آسیا به عنوان بزرگترین خریدار نفت ایران به شمار می رود.
در دوران تحریم، کشورهای آسیایی (شامل چین، هند، کره جنوبی و ژاپن) عمده ترین خریداران نفت خام ایران بودند و تنها مشتری غیرآسیایی نفت ایران، ترکیه به شمار می رفت؛ این کشورها پس از رفع تحریم ها همچنان به عنوان مشتریان اصلی نفت ایران شناخته می شوند.
تقاضای مشتریان آسیایی برای خرید نفت ایران پس از اجرایی شدن برجام در دی ماه پارسال بالا رفته به گونه ای که واردات نفت کشورهای آسیایی از ایران در ماه آوریل (فروردین-اردیبهشت) ۱۳ درصد رشد کرده است.

افزایش صادرات محصولات پتروشیمی
پس از اجرایی شدن برجام، روند صادرات محصولات پتروشیمی تسهیل و بیمه محموله های پتروشیمی دوباره برقرار شد؛ و بر این اساس میزان صادرات رو به افزایش گذاشت.
به گفته مدیرعامل شرکت ملی صنایع پتروشیمی، پس از اجرایی شدن برجام و رفع تحریم ها، مبادلات بین المللی صنعت پتروشیمی تسهیل شده به گونه ای که صادرات انواع محصولات پتروشیمی ۲۶ درصد افزایش یافت.
به گفته مرضیه شاهدایی، پس از اجرایی شدن برجام، مبادلات بانکی و بیمه ای روانتر شده و بسترها برای افزایش صادرات ایجاد شده است.

میزان صادرات محصولات پتروشیمی از ١٢.٨ میلیون تن در سال ۹۱ به ١٨.٧ میلیون تن در سال ۹۴ رسید که نشان دهنده افزایش ۴۶ درصدی در صادرات است

مدیرعامل شرکت ملی صنایع پتروشیمی گفته است که پس از رفع تحریم ها، محصولات پتروشیمی ایران به همه بازارهای بین المللی از جمله اروپا و آمریکا جنوبی صادر می شود.
بر اساس گزارش ها، میزان صادرات محصولات پتروشیمی از ١٢.٨ میلیون تن در سال ۹۱ به ١٨.٧ میلیون تن در سال ۹۴ رسید که نشان دهنده افزایش ۴۶ درصدی در صادرات است.
تخمین زده می شود که با بهره برداری از طرح های جدید پتروشیمی در امسال و سال آینده، میزان صادرات محصولات پتروشیمی جهش قابل توجهی یابد؛ وزارت نفت برای افزایش میزان صادرات محصولات پتروشیمی قصد دارد روند صادرات محصولات را متمرکز کند.

بازگشت پتروشیمی ایران به بازار اروپا و آمریکا

روند بازگشت ایران به بازارهای جهانی و افزایش صادرات محصولات پتروشیمی به اروپا، آسیا، آمریکا و آفریقا با اجرایی شدن برجام و رفع تحریم ها، شتاب گرفت.
ایران پیش از تشدید تحریم ها، بخشی از محصولات پتروشیمی تولیدی را به اروپا و آمریکا صادر می کرد اما با آغاز روند تحریم ها، بازار صادراتی ایران در این مناطق در اختیار کشورهای رقیب قرار گرفت.
همچنین در زمان تحریم، در روند انتقال درآمد حاصل از صادرات محصولات پتروشیمی به بازارهای آسیایی و آفریقایی نیز مشکلاتی وجود داشت که این موضوع نیز تاثیر منفی بر میزان صادرات به بازارهای سنتی در آسیا و کشورهای منطقه برجای گذاشته بود.
اما با اجرایی شدن برجام، موانع همکاری با شرکت های بین المللی برطرف و شرایط برای احیای بازارهای صادراتی ایران در آسیا، اروپا، آمریکا و آفریقا فراهم شده است.
در ماه های اخیر بسیاری از شرکت های معتبر برای همکاری با ایران در بخش بالادستی و پایین دستی صنعت پتروشیمی به تهران آمده و با فعالان دولتی و بخش خصوصی این صنعت به مذاکره پرداخته اند.
در نمایشگاه بین المللی صنعت پتروشیمی نیز که در بهار امسال در ایران برگزار شد ۵۰۰ شرکت از ۲۵ کشور به ایران آمده و زمینه های توسعه همکاری با ایران را بررسی کردند؛ مدیران و نمایندگان شرکت های خارجی با استقبال از رفع تحریم ها، آمادگی خود برای سرمایه گذاری مالی و انتقال فناوری به ایران و خرید محصولات کشورمان را اعلام کردند.
مذاکره در بخش پتروشیمی و امضای نخستین قرارداد
ایران به تعبیر کارشناسان به عنوان بهشت صنعت سرمایه گذاری شناخته می شود، مزیت های بی نظیر صنعت پتروشیمی ایران سبب شده که سرمایه گذاران خارجی و به ویژه اروپایی ها تمایل فراوانی برای حضور درطرح های پتروشیمی کشورمان داشته باشند.
دولت یازدهم قصد دارد از فرصت فراهم شده در پساتحریم و پسابرجام(برنامه جامع اقدام مشترک)، زمینه توسعه این صنعت را فراهم کند و بر این اساس، منابع مالی و فناوری های جدید را جذب کند.
در ماه های اخیر، مذاکرات گسترده ای با شرکت های اروپایی و آسیایی برای حضور در صنعت نفت انجام شده است که در صورت اجرایی شدن آنها ده ها میلیارد دلار در این صنعت جذب خواهد شد.
درخردادماه امسال مذاکره درباره مشارکت سوئیسی ها در صنعت پتروشیمی به نتیجه رسیده و نخستین قرارداد همکاری ایران در صنعت پتروشمیمی با یک شرکت خارجی به امضا رسید.

پس از اجرایی شدن برجام از دی ماه پارسال، تجهیزات بلوکه شده به تدریج به ایران تحویل داده شدند که از جمله آنها می توان به تجهیزات مربوط به تاسیسات پارس جنوبی اشاره کرد

به گزارش شرکت ملی صنایع پتروشیمی، همزمان با لغو تحریم های اعمال شده علیه ایران، پتروشیمی صدف و شرکت ولدینگ اینجینیرز (Welding Engineers) سوئیس قرارداد ساخت، نصب و راه اندازی واحد فوق را امضا کردند.
“احمد جزایری” مدیرعامل پتروشیمی صدف در عسلویه پس از امضای این قرارداد به وجود ظرفیت های همکاری میان دو شرکت اشاره کرد و گفت: با توجه به حساسیت بالای شرکت دارای صاحب دانش فنی ورسالیس (VERSALIS) ایتالیا در تولید محصول با کیفیت بالا، شرکت “ولدینگ اینجینیرز” سوئیس از سوی این شرکت ایتالیایی مورد تایید قرار گرفت و پس از مذاکره های فشرده سرانجام با در نظر گرفتن همه ابعاد، قرارداد طراحی، ساخت، نصب و راه اندازی این واحد، نهایی شد.
این شرکت سوئیسی قرار است براساس دستورالعمل های ارائه شده از طریق شرکت دارای دانش فنی “ورسالیس” ایتالیا و شرکت شیمیایی صدف عسلویه، بخش پایانی طرح که شامل خشک کردن، بسته بندی و آماده کردن محصول برای ارائه به بازارهای داخلی و خارجی است را با بهره گیری از فناوری های روز جهان طراحی نصب و راه اندازی کند.
هم اکنون، ظرفیت تولید حدود ۶۱ میلیون تن تولید محصولات پتروشیمی در کشور وجود دارد که برای افق چشم انداز ۱۴۰۴ رسیدن به ظرفیت ۱۶۰ میلیون تن پیش بینی شده است.
دولت برای دستیابی به این هدف، بر توسعه واحدهای نیمه کاره صنعت پتروشیمی تمرکز کرده و قصد دارد از طریق تامین منابع مالی داخلی و خارجی و جذب فناوری های جدید، ظرفیت تولید محصولات پتروشیمی کشور را افزایش دهد.

بازگشت نفتکش های ایران به بنادر جهان
پس از اجرایی شدن برجام، با توجه به اینکه با توجه به اخذ گواهی نامه های معتبر رده بندی بین المللی و نیز رفع کامل تحریم های بیمه ای، محدودیت های مربوط به تردد نفتکش های ایران رفع شده و بر این اساس، دیگر در هیچ بندری در دنیا محدودیتی برای نفتکش های کشورمان وجود ندارد.
“علی اکبر صفایی” مدیرعامل شرکت ملی نفتکش در این باره گفته است: برای نفتکش هایی که مالکیت ایرانی دارند و نیز نفتکش هایی که وارد بنادر ایران می شوند، هیچ مشکل بیمه ای وجود نخواهد داشت.
مدیرعامل شرکت ملی نفتکش با بیان اینکه از این پس نفتکش های ایرانی می توانند به مقصد اروپا بارگیری کنند، گفته است که “در حال طی کردن روند اخذ بیمه و مذاکره با شرکت های بیمه ای هستیم که با دستیابی به توافق درباره بهترین قیمت و شرایط، قراردادهای بیمه ای را امضا خواهیم کرد.”
با وجود اینکه ایران دارای بزرگترین ناوگان نفتکش دنیاست در دوران تحریم، نمی توانست به طور کامل از این ظرفیت استفاده کند، اما برجام راه بازگشت نفتکش های ایران به بنادر جهان را هموار ساخت.
حتی شرکت های بین المللی نفتی از اروپا و آسیا نیز پس از برجام به سراغ ایران آمده و تاکنون پنج نفتکش ایرانی را اجاره کرده اند که نشان دهنده، نگاه مثبت شرکت های بین المللی به صنعت نفت ایران در پساتحریم است.
با توجه به ریسک بالای حمل محموله های نفتی، بنادر بسیاری از کشورها به شرطی اجازه تردد به نفتکش ها را می دهند که تحت پوشش بیمه های معتبر بین المللی قرار داشته باشند، بر این اساس به دلیل تحت پوشش قرار نگرفتن بیمه های بین المللی، حضور نفتکش های ایرانی در بسیاری از بنادر جهان از جمله اروپا با مانع مواجه شده بود.
با اجرایی شدن برجام در دی ماه پارسال، تحریم های صنعت نفت و نفتکش ایران رفع شد اما مذاکره با شرکت های بین المللی بیمه ای برای از سرگیری پوشش بیمه ای برای ایران، روندی زمانبر بود که پس از مذاکرات طولانی حاصل شد.

آزادسازی تجهیزات بلوکه شده صنعت نفت
شرکت های بین المللی که به علت تحریم، تجهیزات صنعت نفت ایران و از جمله پارس جنوبی را بلوکه کرده بودند، پس از اجرایی شدن برجام، آزادسازی تجهیزات را آغاز کردند.
هزاران کالا و تجهیزات استراتژیک صنعت نفت که در بخش های اکتشاف، تولید، پالایشگاه و پتروشیمی کاربرد دارد در دوران تحریم بلوکه شد به طوری که روند ساخت و توسعه برخی پروژه های صنعت نفت نیز به همین دلیل کند و حتی متوقف شد.
اما پس از اجرایی شدن برجام از دی ماه پارسال، تجهیزات بلوکه شده به تدریج به ایران تحویل داده شدند که از جمله آنها می توان به تجهیزات مربوط به تاسیسات پارس جنوبی اشاره کرد.
به عنوان مثال، برخی تجهیزات پارس جنوبی در مسیر انتقال توسط شرکت زیمنس آلمان به ایران به دلیل تحریم در سال ۹۱ توقیف شده و به امارات منتقل شده بود، اما در ماه های اخیر آزاد شده و در پارس جنوبی نصب شده است.
پس از برجام، شرکت های اروپایی علاوه بر پارس جنوبی، تجهیزات بلوکه شده سایر بخش های صنعت نفت را نیز آغاز کردند به گونه ای که شرکت پالایش گاز فجر جم نیز چندی پیش از آزادسازی تجهیزات بلوکه شده توسط کانادا و ورود آن به ایران خبر داد.

 

لینک کوتاه مطلب: http://vendorlist.ir/eLRsk

درباره‌ی دستاورد صنعت

دستاورد صنعت نشریه تخصصی صنعت و انرژی ایران است. این نشریه هر ماه با پوشش آخرین خبر ها و تحولات حوزه های مختلف صنعت ،انرژی و اقتصاد ایران و با حمایت صدها شرکت بزرگ داخلی چاپ و منتشر می شود. به ضمیمه مجله دستاورد صنعت ،بانک اطلاعات شرکتهای فعال ایرانی و خارجی در حوزه های مختلف از طراحی ،مهندسی و ساخت تاتامین کالا و خدمات و اجرای پروژه با عنوان "وندورلیست" است.

همچنین ببینید

آیا اقتصاد ایران رکود را پشت ‌سر گذاشته است؟

دکتر فرخ قبادی آیا اقتصاد ایران رکود را پشت ‌سر گذاشته و «روی ریل رونق» …

هجدهمین شماره مجله دستاورد صنعت منتشر شد

شماره هجدهم ماهنامه دستاورد صنعت ،با مطالب زیر چاپ و منتشر شد شرکتهای حامی این …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

[uniplace_links]1fce2031-d8d7-49f0-aff9-f0342af6f066