خانه / مجله دستاورد صنعت / سال 1396 / دست اندازهای حمل و نقل ریلی و جاده ای

دست اندازهای حمل و نقل ریلی و جاده ای

بخش معدن کشور انتظار دارد سهم ۷ درصد فعلی حمل مواد معدنی توسط ریل در افق ۱۴۰۴ به ۳۰ درصد (۲۰۰ میلیون تن) و سهم حمل جاده ای به ۷۰ درصد (۵۰۰ میلیون تن) برسد

ایران یک کشور معدنی است که برای استفاده از پتانسیل ذخایر معدنی خود به سیستم حمل ونقل خاص نیاز دارد. به رغم رشد در زمینه توسعه حمل ونقل در سال های پس از انقلاب، برای حمل کالاهای خاص نظیر مواد معدنی، سرمایه گذاری و برنامه ریزی تخصصی انجام نشده و کالاها و مواد معدنی از شاهراه های اصلی کشور که محل تردد مسافران است، حمل می شود که تبعات و خطرات خود را دارد.
در سال ۱۳۹۲، حدود ۳۵۵ میلیون تن مواد معدنی در کشور تولید شد که بنا بر سند چشم انداز افق ۱۴۰۴ با حداقل رشد ۷ درصد سالانه، این میزان باید به حدود ۷۰۰ میلیون تن برسد که هم راستای آن باید سرمایه گذاری و برنامه ریزی در حوزه حمل ونقل مواد معدنی نیز انجام شود.
در سال ۱۳۹۳ میزان حمل ونقل مواد معدنی توسط ریل حدود ۲۴ میلیون تن و میزان حمل مواد معدنی توسط جاده حدود ۳۳۰ میلیون تن بوده است؛ درحالی که تا افق ۱۴۰۴ در بخش ریل نیاز به رشد سالانه ۲۲ درصد برای تحقق حمل ۲۰۰ میلیون تن مواد معدنی و در بخش جاده نیاز به رشد سالانه ۸ درصد به منظور تحقق حمل ۵۰۰ میلیون تن مواد معدنی است. همچنین بخش معدن کشور انتظار دارد سهم ۷ درصد فعلی حمل مواد معدنی توسط ریل در افق ۱۴۰۴ به ۳۰ درصد (۲۰۰ میلیون تن) و سهم حمل جاده ای به ۷۰ درصد (۵۰۰ میلیون تن) برسد.
تحقق هدف دولت در رشد صنعت حمل ونقل با توجه به ظرفیت ۲۰۰ میلیون تن حمل بار توسط ریل در افق ۱۴۰۴ به دلیل عدم تدوین راهبرد کارشناسانه، عدم توسعه زیرساخت های ریل و بی توجهی به ورود تکنولوژی های موج چهارم توسعه و با توجه به نرخ رشد ۲ درصد سالانه در ۱۳ سال گذشته صنعت ریلی کشور، دور از انتظار به نظر می رسد؛ لذا طبق محاسبات صورت گرفته تنها ۴۰ میلیون تن ماده معدنی و صنایع معدنی در افق ۱۴۰۴ را می توان توسط سیستم ریل جابه جا کرد و حدود ۱۶۰ میلیون تن بار مازاد به سیستم جاده تحمیل می شود. این در حالی است که بخش جاده تعهد حمل ۵۰۰ میلیون تن ماده معدنی و صنایع معدنی را در افق ۱۴۰۴ در کارنامه خود دارد.
فصل حمل ونقل در بودجه سال ۹۶ به نسبت سال ۹۵ حدود ۱۵ درصد رشد داشته است، حال آن که با جزئی نگری در جزئیات این بودجه مشخص می شود سازمان راهداری و حمل ونقل جاده ای با کاهش ۷ درصد بودجه نسبت به سال ۹۵ مواجه بوده و شرکت مادر تخصصی ساخت و توسعه زیربنای حمل ونقل کشور تنها رشد ۲۶ درصد از ۱۵ درصد رشد کلی را شامل شده است که طبق محاسبات طرح جامع صنعت فولاد، فقط برای تکمیل حمل ونقل ریلی و جاده ای زنجیره ارزش سنگ آهن تا فولاد به حدود ۵/۵ میلیارد دلار تا افق ۱۴۰۴ سرمایه گذاری نیاز است که این یعنی تا افق ۱۴۰۴ سالانه حدود ۵/۰ میلیون دلار سرمایه گذاری فقط در بخش حمل ونقل صنعت فولاد لازم است و با توجه به بودجه ۲/۱ میلیارد دلاری و جهش بودجه ۲۶ درصدی شرکت مادر تخصصی ساخت و توسعه زیربنای حمل ونقل کشور، تنها حدود ۵۰ درصد این بودجه نیاز سالانه صنعت فولاد را محقق می کند. توجه به یک محاسبه سرانگشتی برای رسیدن به ۲۵ هزار کیلومتر خطوط ریلی کشور در افق ۱۴۰۴، حدود ۱۸ میلیارد دلار سرمایه گذاری بدون تجهیز ناوگان حمل (فقط در بخش احداث خطوط) نیاز است که با این احتساب شرکت مادر تخصصی ساخت و توسعه زیربنای حمل ونقل کشور با کسری بودجه ۴۰درصدی در سال ۱۳۹۶ مواجه است.
با توجه به این که توسعه زیرساخت های حمل ونقل به عنوان یک منفعت ملی و وظیفه حاکمیت تلقی می شود، دولت به عنوان متولی اصلی باید مسئولیت احداث زیرساخت های خطوط اصلی ریلی را به عهده داشته باشد و در تکمیل پروسه حمل ونقل از سرمایه گذاری بخش خصوصی در توسعه ناوگان حمل ونقل و احداث انشعابات فرعی تا معادن یا کارخانه های فرآوری مواد معدنی استفاده کند.
دولت نباید نگاه درآمدی به زیرساخت های حمل ونقل کشور داشته باشد و باید حق دسترسی به شبکه ریلی را همانند کشورهای دنیا کاهش دهد، همچنین چون دولت می تواند از صندوق توسعه ملی و بانک های خارجی، با ضمانت خود وام های کم بهره دریافت کند می تواند برای ایجاد زیرساخت های حمل ونقل کشور سرمایه گذاری کرده، در نهایت از محل اخذ مالیات، حاشیه سود خود را تضمین کند.

بهرام شکوری رئیس کمیسیون معادن و صنایع معدنی اتاق ایران

لینک کوتاه مطلب: http://vendorlist.ir/qGnvH

درباره‌ی دستاورد صنعت

دستاورد صنعت نشریه تخصصی صنعت و انرژی ایران است. این نشریه هر ماه با پوشش آخرین خبر ها و تحولات حوزه های مختلف صنعت ،انرژی و اقتصاد ایران و با حمایت صدها شرکت بزرگ داخلی چاپ و منتشر می شود. به ضمیمه مجله دستاورد صنعت ،بانک اطلاعات شرکتهای فعال ایرانی و خارجی در حوزه های مختلف از طراحی ،مهندسی و ساخت تاتامین کالا و خدمات و اجرای پروژه با عنوان "وندورلیست" است.

همچنین ببینید

تازه ترین شماره دستاوردصنعت منتشر شد

نوزدهمین شماره مجله دستاورد صنعت با مطالبی متنوع در زمینه اقتصاد ، صنعت و انرژی …

آیا اقتصاد ایران رکود را پشت ‌سر گذاشته است؟

دکتر فرخ قبادی آیا اقتصاد ایران رکود را پشت ‌سر گذاشته و «روی ریل رونق» …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

[uniplace_links]1fce2031-d8d7-49f0-aff9-f0342af6f066