دستاورد صنعت / نام برادران دوقولوی پرتوی برای نخستین بار در زمان انتخابات ریاست جمهوری سال 1396 شنیده شد؛ زمانی که علی در پیام ویدیوئی از آمریکا تمام ایرانی ها را به شرکت در انتخابات و البته رای دادن به حسن روحانی دعوت کرد. بعد از این پیام و پخش گسترده آن بود که خیلی ها نام علی پرتوی را در اینترنت جستجو کردند تا به اطلاعاتی از او برسند، کارآفرین ایرانی که در کنار برادرش از سرمایه گذاران بزرگ حوزه استارت آپ در آمریکا محسوب می شود و جزو ایرانیان مهاجر و تاثیر گذار و البته جوان در ایالت متحده محسوب می شوند و به نوعی می توان گفت قدم در راه پدرشان فیروز پرتوی گذاشته اند که از بنیانگذاران دانشگاه صنعتی شریف و موسس دانشکده فیزیک این دانشگاه است. برادر دوقلوی پرتویشرکت «iLike» (شبکه اجتماعی در حوزه موسیقی) را بنیان نهاده اند.
علی پرتوی قائم مقام عالی توسعه کسب و کار «مای اسپیس»(My space) بوده و در شرکتهایی مثل فیسبوک و دراپ باکس و بخش کشاورزی سرمایهگذاریهای موفقی داشته است. او تحصیلات خود را در دانشگاه هاروارد پشت سر گذاشته است. همچنین برادرش هادی متخصص کامپیوتر و دانش آموخته لیسانس و فوق لیسانس علوم کامپیوتر از هاروارد است و در دهه 1990 هادی پرتوی مدیریت گروه برنامه نویسی اینترنت اکسپلورر را برای شرکت ماکروسافت برعهده داشت و در زمانی که یکی از مدیران ارشد MSN بود این سایت رشد 30 درصدی را تجربه کرد. او در سال ۲۰۱۳ بنیادی غیرانتفاعی (http://code.org) در زمینه آموزش آنلاین برنامهنویسی به راه انداختهاست که افرادی همچون انوشه انصاری، دارا خسروشاهی (مدیرعامل اوبر)، بیل گیتس، بیل کلینتون، اریک اشمیت، و … از آن حمایت می کنند. هادی پرتوی به جز کارهای مشترک با برادرش هم اکنون مشاور شرکت های فیسبوک و دراپ باکس است. او و برادرش از سرمایهگذاران شرکتهایی همچون اوبر(uber)، فیسبوک، airbnb و zappos هستند.
برادران پرتوی در راه اندازی تعدادی از استارت آپ ها هم در آمریکا نقش داشته اند برای مثال علی پرتوی عضو تیم موسس شرکت تبلیغاتی LinkExchange بوده است که در سال ۱۹۹۸ به قیمت ۲۶۵ میلیون دلار توسط مایکروسافت خریداری شد و هادی پرتوی نیز در تاسیس استارتاپ تشخیص صدای TellMe Networks نقش داشت که آن هم در سال ۲۰۰۷ به قیمت ۸۰۰ میلیون دلار به مایکروسافت فروخته شد.
برادران پرتوی در سال ۱۳۵۰ در تهران به دنیا آمدند و در خانواده ای دانشگاهی و البته اقتصادی به دنیا آمدند. از یک سو پدرشان استاد تمام دانشگاه شریف و پلی تکنیک و مادرشان دانش آموخته علوم کامپیوتر از دانشگاه بوستون و از سوی دیگر پدربزگشان مجید خسروشاهی از فعالان اقتصادی و کارآفرینان بزرگ کشور ( پیش از سال های انقلاب) محسوب می شد. خانواده پروتوی در سال 1363 و بعد از بازگشایی دانشگاه ها با پایان انقلاب فرهنگی از ایران مهاجرت کردند، زمانی که علی و هادی پرتوی 13 ساله بودند. خانواده پرتوی ابتدا به ایتالیا رفتند و از این کشور برای گرفتن درخواست ویزای آمریکا (بعد از ماجراهای اشغال سفارت آمریکا در ایران) اقدام کردند. خانواده پرتوی در سال های ابتدایی ورود به آمریکا روزهای پر فراز و نشیبی را پشت سر گذاشتند تا اینکه در نهایت فیروز پرتوی توانست در دانشگاه های MIT و هاروارد مشغول تدریس شود و شرایط خانواده بهبود پیدا کرد.
آشنایی برادران پرتوی با کامپیوتر و برنامهنویسی از یک دستگاه کومودور ۶۴ و البته کمک های مادر و پدرشان رقم خورد به خصوص مادر که خود در رشته کامپیوتر تحصیل کرده بود. برادران دوقلوی پرتوی در کنار آموزش ها با سعی و خطا با دنیای کامپیوتر آشنا شده و به آن علاقهمند شدند و همین موضوع هم آینده آن ها را به گونه ای دیگر رقم زد. آن ها معتقدند یادگیری علوم کامپیوتر در سالهای نوجوانی آنها را در زمان مناسب در مکان مناسب قرار داده است. زمانی که آنها به عنوان متخصصان علوم کامپیوتر قدم به بازار کار آمریکا گذاشتند، زمان شکوفایی اینترنت و گسترش روزافزون شرکتهای فناوری بوده است. هادی و علی پس از تحصیلات اولیه و تلاش بسیار در مقطع دبیرستان به دانشگاه هاروارد رفتند و هر دو در سال ۱۹۹۴ ( 10 سال پس از مهاجرت از ایران) از این دانشگاه فارغالتحصیل شدند.
بعد از پایان تحصیل هادی پرتوی در مایکروسافت استخدام شد و به عضویت تیم توسعهی اینترنت اکسپلورر درآمد. او پس از مدتی مدیر گروه توسعهی این مرورگر شد. هادی در سال ۱۹۹۷ روی پروژهی نرم افزارهای نصب شده در پلتفرم وب مشغول به کار شد. او با همکاری تام ثای در مایکروسافت اولین سیستم دانلود و آپدیت اتوماتیک نرم افزاری تحت وب را ایجاد کرد. پس از آن هادی در توسعهی نسخهی پنجم مرورگر مایکروسافت نیز مشغول به کار شد. او همچنین در کنار کار در مایکروسافت پروژهی «تل می نتورکس» را با همکاری مارک مککو در سال ۱۹۹۹ اجرا کرد و محصول آن نرمافزاری بود که به تلفنها امکان دسترسی به اینترنت از طریق پیامهای صوتی را میداد. هادی پرتوی علاوه بر موارد گفته شده در سالهای ابتدایی قرن ۲۱ در بخش موسیقی و سرگرمی اماسان نیز مشغول به کار بود. او در سال ۲۰۰۴ به سمت مدیریت بخش موسیقی این شبکه رسید و ماموریت اصلی خود را شکست دادن آیتونز اپل در اروپا تعیین کرد. او در کنار این پروژه، در وبسایت Start.com نیز نقش انکوباتور داشت که بعدها به Live.com تغییر نام داد. هادی در نهایت به سمت مدیریت کل پرتال MSN رسید و در سال ۲۰۰۵ از این کار استعفا داد. در این بین علی پرتوی نیز بعد از فارغ التحصیلی از هاروارد مشاوره شرکت اوراکل شد و بعد از مدتی نیز به فکر راه اندازی استارت آپی در حوزه تبلیغات به نام LinkExchange شد که ماکروسافت در سال 1998 آن را خریداری کرد. جالب است که هادی پرتوی هم زمانی که استارت آپ خود را راه اندازی کرد در نهایت ماکروسافت مشتری اش شد. هادی پرتوی خود درباره فروش استارت آپ خود و برادرش به ماکروسافت گفته است:« وقتی متوجه شدم نت اسکیپ قصد خرید لینکاکسچینج را دارد، با مدیرعامل وقت مایکروسافت یعنی استیو بالمر جلسهای ترتیب دادم. به او گفتم که تاکنون صحبتی در مورد استارتاپ برادرم با او نداشتهام اما بهتر است بداند که رقیب دیرینهی ما یعنی نتاسکیپ قصد خرید آن را دارد. چند سال پس از خرید لینکاکسچینج، استارتاپ من یعنی تل می نیز توسط مایکروسافت خریداری شد. جایی شنیدم که یکی از اعضای هیئت مدیرهی مایکروسافت به بالمر گفته است: «وقتی با هادی جلسه داری، کیف پولت را به جلسه نبر!»
شبکه اجتماعی موسیقی پرتویی ها
برادران پرتوی بعد از چندین سال کار جدا در سال ۲۰۰۷ یک سرویس شبکهی اجتماعی موسیقی با نام iLike در کنار هم تاسیس کردند. این پروژه از دل وبسایت Garageband.com بیرون آمد. این سرویس به کاربران امکان می دهد تا موسیقیهای مورد علاقهی خود را راحت تر پیدا کرده و آن را با دوستانشان به اشتراک بگذارند. علاوه بر آن قابلیت دانلود فایلهای رایگان MP3 و اعلان کنسرتهای مورد علاقه نیز در این سرویس وجود دارد. همچنین هنرمندان با استفاده از آیلایک میتوانند مستقیما با طرفداران خود ارتباط برقرار کنند. وبسایت آیلایک در ۱۳ ساعت اول راهاندازی به آمار ۱۰ هزار کاربر رسید و تا انتهای هفتهی اول یک میلیون نفر را به خود جذب کرد. در ادامهی مسیر تعداد اعضا به ۵۵ میلیون نفر و بازدید ماهانهی آن به ۱.۵ میلیارد رسید. این سرویس سریعا اپلیکیشن فیسبوک خود را نیز معرفی کرد و در مدت کوتاهی به پرطرفدارترین سرویس این شبکهی اجتماعی تبدیل شد البته برادران پروتوی سرانجام این وبسایت را دو سال بعد از راه اندازی (در سال ۲۰۰۹ ) به قیمت ۲۰ میلیون دلار به مای اسپیس فروختند؛ اتفاقی که بعدها برادران پرتوی از آن به عنوان بزرگترین شکست زندگیشان یاد کردند. هادی پرتوی در مصاحبه ای گفته است:« فروش iLike به مایاسپیس بزرگترین شکست دوران کاری ما بوده است. دلیل اصلی شکست آیلایک و مجبور شدن به فروش آن تغییر سیستم اپلیکیشنهای فیسبوک بود که جامعهی ۱۶ میلیونی طرفداران ما را از دسترس خارج کرد.»
سرمایه گذاری در شرکت های استارت آپی
برادران پرتوی بعد از چندین سال حضور در برترین شرکت های حوزه فناوری در سیلیکون ولی تصمیم گرفتند که وارد سرمایه گذاری در شرکت های استارت آپی هم بشوند و یک شرکت شتاب دهنده راه اندازی کنند. آن ها در اولین گام سراغ دو شرکت فیسبوک و اوبر رفتند و مذاکرات و سرمایه گذاری هایی را در این دو شرکت انجام دادند آن هم زمانی که این دو شرکت اصلا مجموعه های بزرگی نبودند و حتی بسیاری تصور می کردند که سرمایه گذاری در این شرکت ها قمار محسوب می شود. هادی پرتوی در سال 2005 یعنی 14 سال پیش پس از ملاقات با تیم کوچک آن زمان فیسبوک متوجه پتانسیل بالای زاکربرگ می شود و با خود میگوید او نزدیکترین فرد برای تبدیل شدن به بیل گیتس بعدی است. در آن زمان اطرافیان هادی به او میگفتند که سرمایهگذاری در فیسبوک مانند عضویت در یک انجمن برادری دانشگاهی است اما او با ایمان به زاکربرگ وارد سرمایه گذاری در این شرکت شد. علاوه بر فیسبوک آن ها که رابطه فامیلی نزدیکی با دارا خسروشاهی مدیرعامل اوبر دارند در این شرکت هم سرمایه گذاری کرده اند. برادران پرتوی باوجود مشکلات کنونی اوبر معتقدند دارا خسروشاهی بهعنوان مدیرعامل تواناییهای زیادی در برطرف کردن چالش های این شرکت و اصلاح فرهنگ سازمانی آن دارد. علاوه بر فیسبوک و اوبر در 15 سال گذشته برادران پرتوی به عنوان شتاب دهنده و یا فرشتگان سرمایه گذاری روی استارت آپ ها در سیلیکون ولی شناخته می شوند و روی مجموعه های زیادی مانند درآپ باکس که آرش فردوسی راه اندازی کرده است و یا BlueKai, Flixster, IronPort, Practice Fusion, Zappos و Airbnb در مراحل اولیهی شکل گیری سرمایهگذاری کرده اند.
آخرین و مشهورترین پروژهی برادران پرتوی، وبسایت آموزشی Code است. آن ها در این پروژه انسان دوستانه تلاش می کنند تا آموزش علوم کامپیوتر و اینترنت در مدارس آمریکا، مانند علوم دیگر نهادینه شود. آنها در سال ۲۰۱۳ این سرویس را راهاندازی کردند تا خدمات آموزش کامپیوتر را بههمهی مدارس آمریکا و حتی دیگر نقاط جهان انتقال دهند. در دو سال اول تاسیس، نزدیک به صد میلیون نفر از جمله رئیس جمهور وقت آمریکا یعنی باراک اوباما در این برنامه شرکت کردند. هم اکنون سرویسهای آمزوشی Code به سرعت فراگیر شده و تعداد زیادی از مدارس آمریکایی به آن ملحق شده اند. در کنار کد، علی پرتوی انکوباتور NEO را با هدف شناسایی و پرورش استعدادهای جوان در آمریکا راه اندازی کرده است.
برادران پرتوی حضور فعال چندانی در دنیای سیاست ندارند اما جزو مخالفان ترامپ و برنامه های آن به خصوص در حوزه مهاجران هستند. برادران پرتوی در مصاحبه ای که با بلومبرگ داشته اند از دو زاویه مختلف توصیه هایی به جوانان کرده اند. علی پرتوی معتقد است جوانان باید اعتماد به نفس بالا در شروع کار داشته باشند و روی رشد خودشان سرمایه گذاری کنند و هادی پرتوی اعتقاد دارد راه رشد از یادگیری علوم کامپیوتر رقم خواهد خورد و جوانان باید کدنویسی و علم کامپیوتر را بیاموزند.
