خانه / مجله دستاورد صنعت / سال 1394 / صنعت در پایان دومین سال پس از آغاز به‌ کار دولت یازدهم

صنعت در پایان دومین سال پس از آغاز به‌ کار دولت یازدهم

 دو سال پیش وقتی دولت حسن روحانی سکان هدایت کشور را بر عهده گرفت، کشور گرفتار رکود اقتصادی بود و دولت برای کنترل تورم با در پیش گرفتن انضباط مالی و کنترل نقدینگی سعی کرد تا ثبات را به اقتصاد کشور بازگرداند. تلاش برای بازپرداخت مطالبات معوق بخش خصوصی که پیمانکاران داخلی را با مشکل مواجه کرده بود در کنار برنامه هدفمند دیپلماسی برای حل مشکلات بین‌المللی کشور زمینه را برای رونق نسبی فراهم کرده است اما همین اقدامات نیز با این انتقاد روبه‌رو است و برخی کارشناسان براین باورند که برخی برنامه‌های اقتصادی نظیر سیاست‌های انقباضی برای کنترل تورم، روند کاهش رکود را در اقتصاد کند کرده است.
بررسی وضعیت تولید و صادرات و واردات کالاها نشان می‌دهد که شرایط تا رسیدن به وضعیت ثبات فاصله دارد و دولت همچنان باید برای بهبود روند اقتصادی تلاش کند.

روند خروج از رکود
بنابر آن‌چه درخصوص نرخ رشد اقتصادی برمبنای سال پایه ۱۳۸۳ به دست آمده است، رشد اقتصادی کل در سال گذشته سه درصد، سال ۹۲ منفی ۱٫۹ درصد و سال ۹۱ به میزان منفی ۶٫۸ درصدی اعلام شد. گروه صنایع و معادن نیز در سال گذشته رشد پنج درصدی داشت، درحالی که برای سال‌های ۹۲ و ۹۱ به ترتیب منفی ۲٫۹ و منفی ۶٫۴ درصد ذکر شده بود.
رشد اقتصادی صنعت در سال گذشته ۶٫۷ درصد اعلام شد اما در سال‌های ۹۲ و ۹۱ به ترتیب منفی ۳٫۹ و منفی ۸٫۵ درصد به ثبت رسیده بود که حرکت جهشی را در این زمینه نشان داد. بالاترین رشد اقتصادی سال گذشته در بخش معدن با میزان ۹٫۸ درصدی بود و این در حالی است که سال‌های ۹۲ و ۹۱ به ترتیب ۰٫۹ و منفی ۲٫۵ درصد را به ثبت رسانده بود.
اغلب محصولات منتخب صنعتی در گزارش‌های منتشره با رشد منفی و یا با رشد مثبت بسیار کم روبرو شده‌اند، اما نکته امیدوارکننده در این بخش می‌تواند رشد تولیدات انواع خودرو سواری، محصولات پتروشیمی و فولاد خام است که با در نظر گرفتن سهم بالای این سه قلم کالای استراتژیک در ارزش افزوده بخش صنعت مشخص می‌شود که رشد صنعت در سه ماهه اول سال جاری کماکان مثبت بوده است.

دو سال پیش وقتی دولت حسن روحانی سکان هدایت کشور را بر عهده گرفت، کشور گرفتار رکود اقتصادی بود و دولت برای کنترل تورم با در پیش گرفتن انضباط مالی و کنترل نقدینگی سعی کرد تا ثبات را به اقتصاد کشور بازگرداند. تلاش برای بازپرداخت مطالبات معوق بخش خصوصی که پیمانکاران داخلی را با مشکل مواجه کرده بود در کنار برنامه هدفمند دیپلماسی برای حل مشکلات بین‌المللی کشور زمینه را برای رونق نسبی فراهم کرده است اما همین اقدامات نیز با این انتقاد روبه‌رو است و برخی کارشناسان براین باورند که برخی برنامه‌های اقتصادی نظیر سیاست‌های انقباضی برای کنترل تورم، روند کاهش رکود را در اقتصاد کند کرده است.

بررسی وضعیت تولید و صادرات و واردات کالاها نشان می‌دهد که شرایط تا رسیدن به وضعیت ثبات فاصله دارد و دولت همچنان باید برای بهبود روند اقتصادی تلاش کند.

سیاست دولت در زمینه خروج غیرتورمی از رکود، تمرکز عمده در بخش تولید است و سیاست تعریف‌شده ای در بخش تقاضا بصورت جدی اجرا نشده و به نظر می رسد دلیل عمده کاهش تولید محصولات منتخب صنعتی مربوط به بخش تقاضا می شود که با تحریک درست این بخش می توان انتظار داشت که تولید محصولات منتخب از روند کاهش خارج شوند و راهکار اساسی و اثربخش، تحریک تقاضا و اجرای برنامه های توسعه صادرات است.

تاسیس و بهره برداری
مطابق آمار در رابطه با عملکرد سه ماهه نخست امسال تعداد جوازهای تاسیس صادر شده صنعتی به رقم سه هزار و ۶۶۷ فقره رسید که در مقایسه با سه ماهه سال ۹۳ که رقم سه هزار و ۸۷۱ فقره بود، کاهش ۵٫۳ درصدی را نشان می دهد. در سال ۹۳ کل واحدهایی که جواز تاسیس گرفتند ۱۸ هزار و ۶۸۰ واحد بود که پیش بینی شده بود این واحد ها ۴۳۳ هزار و ۵۶۳ نفر شغل ایجاد کنند. براساس آمار سه ماهه نخست سال جاری از بین سه هزار و ۶۶۷ فقره جواز تاسیس صادره در سطح کشور بیشترین سهم با ۱۵٫۱ درصد مربوط به استان آذربایجان شرقی است و خراسان رضوی هم با رقم ۸٫۴ درصدی جایگاه بعدی را دارد.
طی دوره مورد بررسی سرمایه جوازهای تاسیس که در مجموع ۲۱۷ هزار و ۸۱۳ میلیارد و ۹۰۰ میلیون ریال بود، استان هرمزگان با رقم ۴۱ هزارو ۷۶۳ میلیارد و ۹۰۰ میلیون ریال بیشترین سهم را داشت و بیشترین میزان اشتغال پیش بینی شده مربوط به استان آذربایجان شرقی با ۱۱ هزار و ۵۲۵ نفر بود. طی سه ماهه ابتدایی امسال تعداد سه هزار و ۶۶۷ فقره جواز تاسیس در کل کشور از سوی وزارت صنعت، معدن و تجارت صادر شد که بیشترین آن در رشته فعالیت محصولات غذایی و آشامیدنی ها با ۶۱۰ فقره و بیشترین سرمایه گذاری محقق شده به میزان ۵۷ هزار و ۳۶۰ میلیارد و ۵۰۰ میلیون ریال در گروه ساخت مواد و محصولات شیمیایی بود. پروانه های بهره برداری صنعتی ایجاد شده در سه ماهه نخست امسال ۶۱۸ فقره شد که در مقایسه با ۶۷۷ فقره صادره در سال ۹۳ کاهش ۸٫۷ درصدی را ثبت کرد.

سرمایه‌گذاری و اشتغال
میزان سرمایه پیش بینی شده در چارچوب جوازهای تاسیس در مدت سه ماهه اول امسال ۲۱۷ هزار و ۸۱۳ میلیارد و ۹۰۰ میلیون ریال بود که نسبت به مدت مشابه در سال ۹۳ که رقم ۳۳۵ هزار و ۳۲۹ میلیارد و ۹۰۰ میلیون ریال بود کاهش ۳۵ درصدی ثبت شد. سرمایه پیش بینی شده برای پروانه های بهره برداری صنعتی ایجاد شده در سه ماهه اول ۹۴ برابر با ۱۷ هزار و ۱۳۳ میلیارد و ۵۰۰ میلیون ریال بود که نسبت به رقم ۱۴ هزار و ۸۶۶ میلیارد و ۲۰۰ میلیون ریال سه ماهه ابتدایی پارسال افزایش ۱۵٫۲ درصدی داشت.
میزان اشتغال تعریف شده در قالب جواز تاسیس صادر شده در دوره سه ماهه نخست امسال تعداد ۷۷ هزار و ۹۵۴ نفر پیش بینی شده که در مقایسه با سه ماهه اول ۱۳۹۳ کاهش ۱۷ درصدی را نشان می دهد. شمار اشتغال پیش بینی شده در چارچوب تعداد جواز تاسیس صادره در دوره سه ماهه ابتدایی سال گذشته ۹۳ هزار و ۹۲۸ نفر بود. علاوه برآن برای پروانه های بهره برداری صنعتی ایجاد شده در سه ماهه اول امسال تعداد اشتغال ۹ هزار و ۸۳ نفر پیش بینی شده که در مقایسه با ۱۰ هزار و ۶۱۱ نفر طی دوره مشابه در سال گذشته کاهش ۱۴٫۴ درصدی دارد.

بخش معدن؛ پیشتاز
نگاهی به کارنامه بخش معدن در دولت یازدهم نشان می دهد که معادن کشور حرکت روبه رشدی را در سال گذشته داشته به گونه ای که رشد اقتصادی ۹٫۸ درصدی را ثبت کرده لذا اکنون و در شرایط پساتحریم هیاتهای تجاری، صنعتی و معدنی اروپایی از حضور در این بخش استقبال می کنند. مطالعات نشان می دهد ایران با داشتن حدود یک درصد جمعیت جهان، نزدیک به هفت درصد ذخایر کشف شده معدنی را در اختیار دارد و این ثروت عظیم در مرحله اکتشافات سطحی به غیر از زغالسنگ حاصل شده و در سایر مواد معدنی تاکنون ذخایر زیرزمینی استخراج نشده است. وجود ۶۸ نوع ماده معدنی در کشور به اثبات رسیده و از ۵۷ میلیارد تن ذخیره اکتشافی، حدود ۳۷ میلیارد تن آن ذخیره قطعی است که به این ترتیب جمهوری اسلامی ایران از نظر میزان ذخیره شناسایی شده در بین ۱۵ کشور شاخص جهانی جای گرفته است.

آمار گواهی کشف در بهار امسال به میزان ۱۷۱ فقره بود که نسبت به ۱۸۷ فقره سال ۹۳ کاهش ۸٫۶ درصدی داشت. طی سه ماهه اول امسال ۱۰۸ فقره پروانه اکتشاف صادر شد که درمقایسه با تعداد ۱۵۲ فقره سه ماهه ابتدایی سال ۹۳ کاهش ۲۸٫۹درصدی را نشان می دهد. سال گذشته ۹۴۹ فقره گواهی کشف صادر شد که در مقایسه با سال ۹۲ رشد ۷٫۲ درصدی را نشان می دهد و میزان گواهی های صادره سال ۹۲ تعداد ۸۸۵ فقره بود. تعداد پروانه های اکتشاف صادر شده برای معادن در سال ۹۳ رقم یکهزار و ۷۲ فقره بود که نسبت به تعداد دو هزار و ۱۴۲ فقره سال ماقبل افت ۵۰ درصدی داشت.

شمار پروانه بهره برداری معدن نیز در دوره سه ماهه نخست امسال به ۱۱۵ فقره رسید که نسبت به مدت مشابه در سال گذشته که رقم ۱۹۶ فقره بود کاهش ۴۱٫۳ درصدی را ثبت کرد. مطابق جدول آماری در دوره سه ماهه ابتدایی امسال تعداد ۶۱۸ پروانه بهره برداری جدید در کل کشور صادر شد که از این تعداد بیشترین واحدی که به بهره برداری رسیده در رشته فعالیت سایر محصولات کانی غیرفلزی به تعداد ۹۱ فقره و بیشترین سرمایه گذاری تحقق یافته سه هزار و ۱۷۵ میلیارد و ۴۰۰ میلیون ریال در گروه کک و فرآورده های حاصل از نفت بود. آمار پروانه‌های بهره برداری و مجوز برداشت نیز در سال گذشته در مقایسه با سال ۹۲ کاهش داشت، بطوری که تعداد پروانه های بهره برداری سال گذشته ۹۸۸ فقره بود در حالی که سال ۹۲ این میزان یکهزار و ۲۵ فقره ثبت شده بود.
همچنین مجوزهای صادره برای برداشت از معادن در سال ۹۳ به رقم یکهزار و ۲۶۳ فقره رسید، درحالی که سال ۹۲ این رقم یکهزار و ۷۶۹ فقره بود. مجوز برداشت صادره در سه ماهه ابتدایی سال جاری برابر با ۲۱۵ فقره بود که در مقایسه با تعداد ۳۵۷ فقره سه ماهه اول سال گذشته کاهشی به میزان ۳۹٫۸ درصد را نشان می دهد.

توسعه تجارت
طی بهار امسال صادرات غیرنفتی ایران به میزان ۲۵ میلیون و ۶۱ هزار تن به ارزش ۱۰ میلیارد و ۸۶۷ میلیون دلار ثبت شد که در مقایسه با دوره مشابه در سال ۹۳ از نظر وزن و ارزش به ترتیب کاهش ۴٫۱ و ۱۰ درصدی را نشان می دهد. در عین حال میزان واردات در سه ماهه ابتدایی امسال به میزان هشت میلیون و ۸۴۵ هزار تن گزارش شد که ارزش آن بالغ بر ۱۰ میلیارد و ۳۴۷ میلیون دلار بود که در مقایسه با مدت مشابه در سال گذشته از لحاظ وزن و ارزش به ترتیب ۷٫۳ و ۱۵٫۵ درصد افت داشت.

آمار صادرات قطعی به تفکیک میعانات گازی، محصولات پتروشیمی و سایر کالاها بجز نفت و گاز و تجارت چمدانی نشان می دهد که میعانات گازی صادره در سه ماهه ابتدایی امسال به میزان ۶ میلیون و ۱۹۵ هزار تن ارزش دو میلیارد و ۶۲۹ میلیون دلار بود که در مقایسه با عملکرد دوره مشابه در سال ۹۳ از نظر وزن ۴٫۹ درصد افزایش اما به لحاظ ارزشی ۳۲٫۵ درصد کاهش یافت.

همچنین محصولات پتروشیمی صادراتی در دوره مورد بررسی امسال به ۶ میلیون و ۲۶۳ هزار تن رسید که ارزش آن بالغ بر سه میلیارد و ۶۲۳ میلیون دلار بود و در مقایسه با سه ماهه نخست سال گذشته از نظر وزن و ارزش به ترتیب رشد ۵۳٫۹ و ۱۱٫۶ درصدی را ثبت کرد.

ترکیب ارزشی صادرات و واردات
ارزش صادرات صنعت در سه ماهه اول امسال سه میلیارد و ۵۶۴ میلیون و ۴۰۰ هزار دلار بود که در مقایسه با سه ماهه نخست ۹۳ رشد دو درصدی داشت. پتروشیمی در دوره مورد بررسی از نظر ارزش صادرات به رقم سه میلیارد و ۶۲۳ میلیون دلار رسید که نسبت به سه ماهه اول ۹۳ افزایش ۱۱٫۶ درصدی دارد.
ارزش صادرات معدنی در سه ماهه ابتدایی ۹۴ به رقم ۱۴۳ میلیون دلار رسید که در مقایسه با دوره مشابه در سال گذشته کاهش ۶۴٫۵ درصدی نشان می دهد. همچنین ارزش صادرات کشاورزی در این دوره ۸۴۷ میلیون دلار بود که نسبت به عملکرد سه ماهه آغازین سال ۹۳ کاهش ۱۲٫۱ درصدی دارد. ارزش فرش و صنایع دستی صادراتی طی سه ماهه اول امسال ۶۰ میلیون و ۶۰۰ هزار دلار اعلام شد که در مقایسه با مدت مشابه در پارسال کاهش ۹٫۶ درصدی را ثبت کرد.
براساس جدول ترکیب ارزشی واردات به تفکیک نوع مصرف در دوره سه ماهه اول امسال، مواد اولیه و واسطه ای، کالاهای سرمایه ای ، مصرفی و سایر کالاهای طبقه بندی نشده در این مدت مورد بررسی قرار گرفته، میزان مواد اولیه و واسطه ای وارداتی بالغ بر ۶ میلیارد و ۵۳۹ میلیون دلار بود که نسبت به سه ماهه ابتدایی ۹۳ افت ۱۷٫۴ درصدی داشت. کالای سرمایه ای وارداتی نیز در این مدت به رقم یک میلیارد و ۹۱۰ میلیون دلار رسید که در مقایسه با عملکرد فصل بهار ۹۳ کاهش هشت درصدی را ثبت کرد. ارزش کالاهای مصرفی وارداتی در سه ماهه نخست امسال یک میلیارد و ۳۱۳ میلیون دلار اعلام شد که در مقایسه با عملکرد دوره مشابه در سال ۹۳ به میزان ۱۹٫۸ درصد افت نشان می دهد.

تولید صنایع مختلف در یک نگاه
تولید فولاد خام طی بهار امسال به رقم چهار میلیون و ۳۱۷ هزار و ۳۸ تن رسید که در مقایسه با عملکرد مدت مشابه در سال ۹۳ رشد ۶ دهم درصدی داشت و تولیدات فولادی نیز در این مدت چهار میلیون و ۸۶ هزار و ۲۰۵ تن شد که نسبت به سه ماهه ابتدایی سال ۹۳ کاهش ۸٫۳ درصدی را ثبت کرد.
کاتد مس تولیدی نیز به رقم ۴۵ هزار و ۵۴ تن رسید که نسبت به عملکرد سه ماهه آغازین سال گذشته افت ۵٫۳ درصدی را نشان می دهد. در سه ماهه اول امسال ۷۸ هزار و ۷۶۲ تن شمش آلومینیوم تولید شد که نسبت به عملکرد سه ماهه ابتدایی ۹۳ رشد ۴٫۵ درصدی یافت. سنگ آهن تولید شده در سه ماهه نخست امسال به رقم هفت میلیون و ۶۷۲ هزار و ۷۴۳ تن رسید که نسبت به عملکرد دوره مشابه در سال گذشته افت ۴٫۴ درصدی دارد. سیمان تولیدی در سه ماهه اول ۹۴ به ۱۵ میلیون و ۷۷۴ هزار تن رسید که در مقایسه با دوره مشابه در سال گذشته ۱۲٫۵ درصد افت به دنبال داشت. تولید شیشه جام، ظروف شیشه ای، ظروف چینی و چینی بهداشتی طی سه ماهه نخست امسال به ترتیب ۲۹۱ ، ۱۲۸ ، ۱۲٫۸ و ۲۰هزار تن اعلام شد که نسبت به عملکرد دوره مشابه در سال گذشته به ترتیب افزایش ۲۲ ، ۱۹٫۹ ، ۱۳٫۳ و ۷٫۵ درصدی داشت.

طی بهار امسال ۲۴۳ هزار و ۵۲۲ دستگاه انواع خودرو سواری تولید شد که نسبت به عملکرد دوره مشابه در سال گذشته ۲۶٫۶ درصد رشد نشان داد. تولید وانت نیز طی این مدت ۱۵ هزار و ۲۰۴ دستگاه بود که افت ۵۰٫۹ درصدی را نسبت به عملکرد سال ۹۳ نشان می دهد. لاستیک خودرو تولیدی در مدت سه ماهه اول ۹۴ برابر با ۴۷ هزار و ۴۱۹ تن بود که در مقایسه با دوره مشابه در پارسال افت ۱۵ درصدی داشت.

میزان روغن نباتی تولیدی طی سه ماهه اول امسال ۳۶۷ هزار و ۲۳۸ تن بود که نسبت به دوره مشابه در سال ۹۳ افزایش ۰٫۳ درصدی داشت. میزان پودر شوینده تولیدی در سه ماهه اول امسال ۱۳۶ هزار و ۱۲۷ تن بود که در مقایسه با رقم سه ماهه نخست سال گذشته افت ۱۵٫۷ درصدی نشان داد. تولید فرش ماشینی در مدت سه ماهه آغازین امسال ۱۹ میلیون و ۴۶۲ هزار مترمربع بود که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۰٫۳ درصد افزایش یافت. انواع تلویزیون تخت تولیدی در سه ماهه اول امسال به رقم ۳۱۱ هزار و ۳۲۷ دستگاه رسید که در مقایسه با مدت مشابه سال ۹۳ کاهش ۳۳٫۳ درصدی را ثبت کرد.
همچنین طی سه ماهه آغازین سال جاری ۱۸۸ هزار و ۲۲ دستگاه یخچال و فریزر در کشور تولید شد که در مقایسه با دوره مشابه در سال گذشته کاهش ۳۵٫۵ درصدی را نشان می دهد. سه ماهه ابتدایی امسال تولید ماشین لباسشویی به رقم ۱۰۸ هزار و ۶۰۰ دستگاه بالغ شد که در مقایسه با عملکرد مدت مشابه در سال ۹۲ افت ۴۸٫۳ درصدی را به دنبال داشت.

لینک کوتاه مطلب: http://vendorlist.ir/IgN8m

درباره‌ی habibeh majidi

همچنین ببینید

تسهیم اطلاعات در کانال‌های خرید و فروش

 ما در این مقاله، بر عدم اطمینان موجود در بازار چین تمرکز می کنیم که …

برنامه فنلاند برای پرداخت حقوق به بیکاران

 دولت راست میانه‌ فنلاند می‌‌خواهد یک طرح اقتصادی بی‌سابقه را اجرا کند. قرار است همه‌ …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

[uniplace_links]1fce2031-d8d7-49f0-aff9-f0342af6f066