دستاورد صنعت / نیما قاضی، رئیس انجمن تجارت الکترونیک ایران، در همایش چشم انداز اقتصاد ایران با اشاره به اقتصاد دیجیتال و زیرساختهای ارتباطی، نتایج یک پژوهش میدانی را ارائه کرد و به تشریح وضعیت کسبوکارهای آنلاین پس از آغاز جنگ اخیر پرداخت. او با اشاره به یک نظرسنجی انجامشده از سوی انجمن تجارت الکترونیک گفت: «در این مطالعه دادههای ۹۴۶ شرکت جمعآوری شده است؛ شرکتهایی که عمدتاً از کانالهای تبلیغاتی و ارتباطی فعال، از جمله پیامک، استفاده میکردند. طبق نتایج این بررسی، ۸۰ درصد از این شرکتها اعلام کردند که پس از آغاز جنگ اخیر، بیش از ۵۰ درصد کاهش فروش را تجربه کردهاند.»
قاضی با اشاره به ساختار ارتباطی کسبوکارها گفت: «در این تحلیل مشخص شد بهطور میانگین ۷۵ درصد ارتباط شرکتها با مشتریان از سه کانال اصلی شامل اینستاگرام، پیامک و پیامرسانها انجام میشود. با محدود شدن دسترسی به اینستاگرام، بخش قابل توجهی از ارتباط با مشتریان از بین رفت و از آن بخش باقیمانده نیز حدود یکسوم که از طریق پیامک انجام میشد، در مقاطعی دچار اختلال شد؛ در نتیجه زنجیره ارتباطی بسیاری از کسبوکارها عملاً فروپاشید.»
رئیس انجمن تجارت الکترونیک گفت: «آنچه امروز در اقتصاد دیجیتال ایران مشاهده میکنیم، وابستگی جدی کانالهای ارتباطی به بسترهای محدود و آسیبپذیر است. حتی بسیاری از ابزارهایی که بهعنوان داخلی شناخته میشوند، در عمل از اینترنت جهانی جدا نیستند. در ایران تعداد زیادی سایت و اپلیکیشن فعال هستند، اما مسیر دسترسی به آنها همچنان وابسته به زیرساختهای بینالمللی است. به همین دلیل، در زمان اختلال اینترنت، حتی سرویسهای داخلی نیز دچار مشکل میشوند.»
قاضی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به حوزه امنیت سایبری گفت: «زیرساخت امنیتی کشور نیز تا حد زیادی به سامانهها و سرویسهای خارجی وابسته است و در صورت قطع اینترنت، بخشهایی از این ساختار دچار اختلال میشود.»
او با اشاره به برآوردهای مالی در این حوزه گفت: «طبق یک برآورد اولیه، تنها برای جایگزینی و بازسازی سامانههای دولتی و دیتاسنترهای مرتبط، حدود ۲.۵ میلیارد دلار سرمایهگذاری لازم است. ادامه وضعیت فعلی از نظر زیرساختی و ارتباطی پایدار نیست. یا باید سرمایهگذاری بسیار گستردهای برای ایجاد یک زیرساخت مستقل انجام شود، یا مسیر توسعه کشور بر اساس تعامل با اینترنت جهانی بازتعریف شود.»
وی در پایان با اشاره به تجربه برخی کشورها در مدیریت بحرانهای مشابه گفت: «در بسیاری از کشورها حتی در شرایط جنگ یا بحران، تلاش شده دسترسی مردم به خدمات حیاتی قطع نشود تا اعتماد عمومی و چرخه اقتصادی آسیب نبیند. نمیشود مدام اینترنت را به دلیل امنیتی قطع کنیم، اعتماد مردم به ما از بین میرود.»
