خانه بلاگ صفحه 66

کلینیک محصول راه بیندازید

توسط
دستاورد صنعت
-
1
خرید، فروش
کلینیک محصول یک روش تحقیقات بازاریابی است که به کمک آن انتظارات مشتری‌ها در مورد محصولات و خدمات شرکت در آن مورد بررسی قرار می گیرد و واحدهای مختلف از قبیل واحد تولید، تحقیق و توسعه، بازاریابی شرکت تصمیمات خود را در مقاطع مختلف بر اساس این نظرات می‌گیرند.
کلینیک محصول با هدف شناسایی انتظارات مشتری‌ها و با در نظر گرفتن همه اصول مربوط به تحقیقات بازار است. در کلینیک محصول، محصول‌های شرکت در معرض بازدید مشتری‌های احتمالی قرار می‌گیرد و آنها نسبت به محصولات شرکت نظر می‌دهند. نظرات جمع‌آوری شده در زمان‌های مختلف تأمین و ارائه محصول مورد استفاده شرکت‌ها قرار گرفته و مدیران مختلف را در ارائه خدمات بهتر و مناسب‌تری یاری می‌کند.
کلینیک محصول ابزار پرقدرتی جهت ارتقای سطح توانمندی مدیران بازاریابی شرکت‌ها محسوب می‌شود و با دقت بالایی می‌تواند نظرات مشتریان احتمالی را به شرکت منتقل کند.
کلینیک محصول با بودجه‌های کم و محدود، جلوی شکست‌های میلیاردی شرکت‌ها را می‌گیرد و سهم بازار محصولات را افزایش دهد.
اهداف کلینیک محصول عبارت است از:
– شناسایی مشتریان به منظور بخشبندی بازار (Segmentation)
– شناسایی ارزش ها از نگاه مشتریان
– بررسی رفتار خرید و رفتارشناسی مشتریان
– شناسایی نقاط قوت ، ضعف ، فرصت ها و تهدیدات محصولات شرکت
– مقایسه محصولات و برند شرکت با رقبا
– شناسایی ترجیحات خرید و تصویر و آگاهی برند در ذهن مشتریان
– ارزیابی روش های فروش و توزیع موثر محصولات
– درک حساسیت مشتری از قیمت
– موثرترین روش های ارتباطی با مشتریان
– دریافت ارزش های احساسی مشتری
– ارزیابی تمایل به خرید مشتریان
– پیش بینی تقاضای بازار
کلینک محصول چه زمانی باید فعال باشد؟
قبل از طراحی و تولید محصول
قبل از طراحی و تولید یک محصول جدید (New Product Development) و با هدف یافتن انتظارات مشتریان احتمالی در خصوص تولید یک محصول مورد پسند می‌توان کلینیک محصول را اجرا کرد. در زمان تولید محصول جدید در خصوص ایده تولید و ویژگی‌هایی که این محصول خواهد داشت، از مشتریان احتمالی سوال پرسید.
بعد از طراحی اولیه
بعد از طراحی اولیه و رسیدن به نمونه اولیه‌ای از محصول، کلینیک محصول امکان عملیاتی دارد. یعنی نمونه اولیه ساخته شده از محصول، به قضاوت نمونه‌های تحقیق گذاشته خواهد شد و نقاط ضعف و قوت آن شناخته می شود.
ایجاد محصول اصلی قبل از عرضه به بازار
بعد از پایان طراحی و ساختن محصول جدید و قبل از عرضه انبوه محصول به بازار، کلینیک محصول مفید است. در این زمان محصول ساخته شده و نهایی به مشتریان احتمالی عرضه شده و نظرات مشتریان احتمالی در خصوص محصول سنجیده می شود.
پس از ارائه محصول به بازار
در مرحله چهارم هدف از کلینیک محصول، ارزیابی نظرهای نمونه های تحقیق در مورد ضعف و قوت محصول در بازار به منظور اصلاح روش های تولید، افزودن ویژگی های جدید به محصولات، اصلاح کمبود محصول، ارتقا رضایت مشتریان، بهبود خدمات دهی جانبی محصول است. کلینیک محصول در مرحله چهارم می تواند روش‌های مفیدی در ارائه خدمات به شرکت‌ها پیشنهاد کند.
کلینیک محصول چه تفاوتی با روش های تحقیقات بازاریابی دارد؟
کلینیک محصول یکی از روش های تحقیقات بازاریابی است که تمرکز اصلی آن را بر ارزیابی محصول و ارائه خدمات مناسب، به منظور کسب رضایت مشتریان است. تمامی روش های تحقیقات بازاریابی در این روش نیز باید رعایت شود.
 روش های نمونه گیری آماری، روش های تحلیل آماری، مدل‌های تحقیق بازاریابی و… این روش از جمله روش های آینده نگر بوده و با هدف شناخت نیاز مشتریان و برآورده کردن آن طراحی می شود.

شگردهای مذاکره

توسط
دستاورد صنعت
-
0
مذاکره
پیتر دراکر صاحبنظر آمریکایی در عرصه مدیریت معتقد است، هنر متقاعد کردن راز موفقیت انسان‌ها و یا شرکت‌های تجاری موفق است. امروزه بسیاری از شرکت‌ها جهت برنده شدن در مناقصه‌ها و مزایده‌ها در عرصه تجارت، از متخصصین زبده در امر مذاکرات تجاری بهره می‌گیرند. در اینجا چند راهکار در مذاکرات تجاری را ذکر می‌کنیم که حاصل تجربیات این مشاوران حرفه‌ای است.
1 – هیچگاه اولین پیشنهاد را شما ندهید: بسیار ساده است، اینطور نیست؟ تا آنجا که می‌توانید، در هر موقعیتی هم که برای مذاکره قرار دارید، اولین پیشنهاد را شما ندهید. اگر طرف شما با یک پیشنهاد بزرگ جلو آمد، نشان می‌دهد که ممکن است معامله انجام نشود و آنها راهشان را بکشند و بروند چون سنگ بزرگ همیشه نشانه نزدن است. با رعایت این نکته می‌توانید از قصد و نیت طرفتان مطلع شوید.
2 – همیشه دو خریدار را در کنار هم قرار دهید. کاری که به شما قدرت عمل می‌دهد این است که همیشه برای یک جنس مشخص دو خریدار را کنار هم قرار دهید. چه در کار باشد و چه در تجارت، اینکه دو نفر خواستار شما باشند همیشه باعث افزایش قدرت شما می شود.
3 – همیشه قیمت بالاتری بدهید. همیشه قیمتی بالاتر از قیمت واقعی خودتان اعلام کنید، اما نه اینقدر بالا که کسی حتی برای نگاه کردن هم جلو نیاید چون با اینکار فقط یک طمعکار جلوه خواهید کرد.
4 – هیچگاه خود را مشتاق نشان ندهید. هر چقدر هم که به نظرتان معامله عالی باشد و کلی با آن سود کرده باشید و بسیار خوشحال باشید، هیچوقت چهره خود را شاد و مشتاق به طرف مقابل نشان ندهید. چون با اینکار درونتان را به آنها نشان خواهید داد و این اصلاً خوب نیست. همیشه خونسرد و آرام باشید.
5 – همیشه برای ترک مذاکره آماده باشید. اصلاً مهم نیست که چقدر دوست دارید آن معامله انجام شود، باید همیشه خود را برای سر نگرفتن معامله هم آماده نشان دهید. ممکن است این سخت ترین کار در طی یک مذاکره باشد، اما گاهی بسیار به نفع شما خواهد بود. اگر می بینید که مذاکره ای درست نیست و ممکن است سرتان کلاه گذاشته شود، می توانید سریعاً کناره گیری کنید.
6 – فکر کنید که طرف معامله به شما نیاز دارد. یکی از سخت ترین قسمت های معامله این است که شما فکر کنید طرف شدیداً به شما نیاز دارد.
 اگر اینطور فکر نکنید، اعتماد به نفس‌تان پایین خواهد آمد. همیشه در ذهنتان مجسم کنید که طرف معامله عمیقاً خواستار کالای شماست.
7 – یاد بگیرید که ساکت بمانید. گاهی اوقات وقتی پیشنهادی به شما ارائه می شود، خیلی مهم است که جوابی نداده و چیزی نگویید. برای 30 دقیقه، 90 دقیقه، یک ساعت، برای هر چقدر که شده دهانتان را باز نکنید. سکوتی ناراحت کننده ایجاد کنید و طرف مقابل برای شکستن این سکوت جزئیات بیشتری بیان خواهد کرد. شما ساکت بمانید، کناره گیری نکنید اما فقط به آنچه که طرف مقابل بازگو می کند گوش فرا دهید.

مذاکره

8 – در مورد همه چیز تحقیق کنید. چه با دانستن در مورد گذشته طرف معامله تان باشد، چه اتفاقاتی که در جریان مذاکره می افتد یا تحقیق در مورد کالای مورد نظر باشد، همیشه بدانید که در چه مورد می خواهید صحبت کنید.
9 – هیچگاه در وسط کار مذاکره را بر هم نزنید. در معاملات همیشه تخفیف و امتیاز دهی صورت می گیرد. مهم نیست که از چقدر می گذرید تا مذاکره را تمام کنید، اما مهم این است که مذاکره نباید بر هم بخورد. هر چند که ممکن است آخر کار اصلاً رضایت زیادی از آن مذاکره نداشته باشید.
10 – همیشه مودب باشید. مهم نیست که طرف مقابلتان با شما بد حرف می زند یا کالایتان را تحقیر می کند، شما هیچگاه خونسردی خود  را از دست ندهید.

زندگی واقعی در دنیای مجازی

توسط
دستاورد صنعت
-
0
بوید کوهن در مجله Fastco Exist اولین رتبه‌بندی مربوط به 10 شهر هوشمند جهان را براساس معیارهایی همچون نوآوری و ثبات منتشر کرد که در کمال شگفتی پایتخت اتریش رتبه نخست این فهرست را از آن خود کرد. پس از وین شهرهای تورنتو و پاریس در جایگاه دوم و سوم قرار گرفته‌اند. شهرهای هوشمند دیگر این رده‌بندی عبارتند از نیویورک، لندن، توکیو، برلین، کپنهاگ، هنگ کنگ و بارسلونا.
بوید کوهن در مجله Fastco Exist اولین رتبه‌بندی مربوط به 10 شهر هوشمند جهان را براساس معیارهایی همچون نوآوری و ثبات منتشر کرد که در کمال شگفتی پایتخت اتریش رتبه نخست این فهرست را از آن خود کرد. پس از وین شهرهای تورنتو و پاریس در جایگاه دوم و سوم قرار گرفته‌اند. شهرهای هوشمند دیگر این رده‌بندی عبارتند از نیویورک، لندن، توکیو، برلین، کپنهاگ، هنگ کنگ و بارسلونا.
کوهن پس از تحقیقات گسترده‌ای که سال گذشته پیرامون نوآوری شهرهای هوشمند در سراسر جهان انجام داد توانست برای اولین بار به رتبه‌بندی شهرهای هوشمند در سطح جهان دست یابد. بنا بر عقده کوهن، نوآوری و ثبات از مهمترین معیارهای تعیین یک شهر هوشمند هستند. همچنین استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات برای مدیریت بهینه منابع نیز از دیگر فاکتورهای برجسته در این رده‌بندی به شمار می‌روند.
اصطلاح «شهر هوشمند» اندکی مبهم به نظر می‌رسد. برخی افراد از آن به عنوان شهری یاد می‌کنند که از ارتباطات و فناوری اطلاعات بهره می‌برد تا خدمات عمومی را در اختیار شهروندان بگذارد و بعضی افراد دیگر بر این باورند که شهرهای هوشمند فناوری اطلاعات و هر آنچه مربوط به آن می‌شود را مورد استفاده قرار می‌دهند تا هوشمندترین و کارآمدترین منابع را مورد استفاده قرار دهند و در نتیجه بتوانند هزینه استفاده از انرژی را به حداقل برسانند، نحوه ارائه خدمات را بهبود بخشند، کیفیت زندگی را ارتقا دهند و میزان آسیب رسانی به محیط زیست را به میزان قابل ملاحظه پایین بیاورند و البته تمام این اتفاقات را در سایه استفاده از نوآوری‌ها و به حداقل رساندن مصرف سوخت‌های کربنی محقق سازند.
وین 
انتخاب وین به عنوان هوشمندترین شهر جهان اندکی غیرقابل باور به نظر می‌رسد زیرا نام این شهر معمولا در فهرست هوشمندترین شهرها به چشم نمی‌خورد. با وجود این، وین تنها شهر جهان محسوب می‌شود که در تمام معیارهای در نظر گرفته شده امتیاز کامل را کسب کرده است.
شهر نوآورانه، بهره‌مندی کامل از فناوری‌های سبز، بالا بودن کیفیت زندگی و ارائه خدمات دولت الکترونیک وین در فهرست شهرهای هوشمند جهان بسیار متمایز است و فرمانداری آن طرح‌هایی در دست دارد که پیش‌بینی شده است با اجرای آنها موقعیت وین به عنوان هوشمندترین شهر جهان تا سال 2050 میلادی حفظ شود.
از جمله این طرح‌ها می توان به: Smart Energy Vision 2050، Roadmap 2020  و Action Plan 2012-2015 اشاره کرد. مدیران و برنامه‌ریزان شهر هوشمند وین مذاکرات گسترده‌ای را با سهامداران و صاحبان صنایع بزرگ آغاز کرده‌اند تا از این طریق بتوانند نسل جدید ساختمان‌های هوشمند با درصد آلایندگی صفر بسازند، سیستم حمل و نقل عمومی را هوشمند کنند و آخرین فناوری‌های اروپا برای شهرهای هوشمند را به کار گیرند.
تورنتو
تورنتو بالاترین امتیاز شهرهای هوشمند در آمریکای شمالی را از آن خود کرده است. همچنین در فهرست بهترین شهرهای جهان بالاترین امتیازها را کسب کرده است و به واسطه سرعت توسعه در زمینه‌های مختلف فناوری شهرت جهانی دارد.
شرکت IBM  مرکزی در این شهر تاسیس کرده است که با نام Business Analytics Solutions شناخته می‌شود و در آن مهمترین راهکارها برای توسعه شهر مجازی و رفع موانع مورد بررسی قرار می‌گیرد.
نام تورنتو همچنین در فهرست کلانشهرهای Clinton 40 نیز دیده می‌شود و به عبارت دیگر می‌توان گفت وابستگی اقتصاد آن به کربن و سوخت‌های فسیلی بسیار اندک است. بخش خصوصی نیز در ساخت تورنتوی مجازی بسیار فعالیت کرده است و به کمک آن مرکز راهبردی Smart Commute Toronto  راه‌اندازی شده است تا امکان دسترسی ساکنان شهرها و روستاها به خدمات عمومی به یک اندازه فراهم شود. هوشمند تورنتو به گونه‌ای راه‌اندازی شده است که دولت 100 درصد خدمات خود را مبتنی بر آن ارائه می‌دهد.
پاریس
از لحاظ معماری پایدار برای شهرهای هوشمند، پاریس بالاترین امتیاز را در اروپا دارد. پاریس در زمینه‌های مختلف امتیاز بالایی کسب کرده است که از جمله می‌توان به سومین شهر جهان در زمینه به کارگیری نوآوری‌های فناورانه، نخستین شهر سبز اروپا و یازدهمین شهر جهان در زمینه ارائه خدمات دولت الکترونیک اشاره کرد.
پاریس به واسطه ارائه خدمات گسترده ورزش مبتنی بر شهر اجتماعی شهرت جهانی پیدا کرده است و البته ماه گذشته شهردار پاریس طرحی با نام Autolib ارائه کرد که به موجب آن ساکنان شهر مجازی می‌توانند از خدمات ورزشی در دنیای واقعی بهره‌مند شوند.
 در این طرح 250 ایستگاه اجاره انواع تجهیزات ورزشی از جمله دوچرخه راه‌اندازی شده است که شهروندان به واسطه هویت مجازی خود در شهر هوشمند از خدمات آن بهره مند می شوند.
نیویورک
نیویورک توانسته است امتیاز بیشتری نسبت به دیگر شهرهای هوشمند کسب کند و البته در فهرست بالاترین کیفیت زندگی در بین شهرهای جهان رتبه 47 را در اختیار دارد. فرمانداری نیویورک در سال 2009 میلادی فعالیت مشترکی را با شرکت IBM آغاز کرد و به موجب آن مرکز راهکارهای Business Analytics Solution برای ارائه خدمات جامع شهر هوشمند را در اختیار گرفت.
 این مرکز به منظور پاسخگویی به نیازهای پیچیده روزافزون شهروندان مبتنی بر محیط مجازی راه‌اندازی شد و فرمانداری نیویورک به واسطه آن توانست تمام خدمات دولتی و عمومی خود را بر پایه آن در اختیار شهروندان بگذارد.
به جز شهروندان، تمام مراکز دولتی و خصوصی در نیویورک مجازی می‌توانند فعالیت‌های تجارتی و بازرگانی خود را انجام دهند و البته عموم مردم می‌توانند خدمات آنها را در همین محیط در اختیار بگیرند.
 این اتفاق باعث شده است میزان بازدهی مالیات به سیستم دولتی افزایش قابل ملاحظه یابد و فرمانداری نیویورک پیش‌بینی کرده است طی 5 سال آینده از این طریق 100 میلیون دلار بر درآمدهای خود بیفزاید.
لندن
پایتخت بریتانیا در زمینه‌های مختلف برای ارائه خدمات گسترده مجازی امتیاز بسیار مناسبی دارد. شهر لندن به واسطه طراحی سیستم‌های پایدار در جهت بهره‌مندی از نوآوری‌های فناورانه شهرتی فراوان کسب کرده است و البته ساماندهی سیستم حمل و نقل عمومی به واسطه خدمات شهر مجازی نیز توانسته است بر اعتبار آن بیفزاید.
قرار است در کالج سلطنتی لندن مرکز شهرهای هوشمند اروپا تاسیس شود و این مرکز بتواند خدمت رسانی در حوزه دولت، حمل و نقل، بازرگانی، دانشگاهی و داده‌های شهروندی را گسترده‌تر کند و البته این اتفاقات با امید به بهره‌مندی هر چه بیشتر از نوآوری‌ها و کارآیی هر چه بیشتر بخش‌های مختلف جامعه صورت می‌گیرد.
شهرداری لندن همچنین به تازگی اعلام کرد همکاری‌های گسترده‌ای را با شرکت O2 آغاز کرده است تا به موجب آن بزرگترین شبکه خدمات اینترنت رایگان Wi-Fi را در اروپا راه‌اندازی کند.

توکیو

 توکیو در فهرست شهرهای هوشمند بزرگ جهان نخستین شهر آسیا محسوب می‌شود و در فهرست نوآورانه‌ترین شهرهای جهان رتبه 22 و دیجیتالی‌ترین شهرهای جهان رتبه 15 را از آن خود کرده است.
شهرداری توکیو سال گذشته از طرح جدیدی پرده برداشت که به موجب آن« یک شهر هوشمند برای مناطق حومه و دور افتاده” راه‌اندازی شد. شهرداری این مرکز مجازی را با همکاری پاناسونیک، Tokyo Gas و دیگر شرکت‌های بزرگ راه‌اندازی کرد تا مردم دور افتاده‌ترین مناطق هم به واسطه آن بتوانند از خدمات دولتی با کیفیتی که شهرنشینان در اختیار می‌گیرند، بهره‌مند شوند.
شهر هوشمند توکیو در کنار شهر هوشمند ویژه مخصوص مناطق دور افتاده علاوه بر ارائه خدمات الکترونیک و مجازی طرح‌های دیگری را در دست دارد که از جمله آن می‌توان به نصب پنل‌های خورشیدی در خانه‌ها، بهره‌مندی از باتری‌های هوشمند برای تامین انرژی منازل، ابزارهای کاهش مصرف انرژی در خانه‌ها و استفاده عمومی از لوازم خانگی هوشمند و شبکه‌ای اشاره کرد. توکیو همچنین تمرکز فراوان بر راهکارهای تلفن همراه هوشمند دارد و سرمایه‌گذاری‌های فراوانی در این زمینه انجام داده است.

شهر هوشمند

برلین

 برلین نیز در این زمینه بسیار مورد توجه قرار می‌گیرد و کارشناسان آن را چهاردهمین شهر نوآورانه جهان، هشتمین شهر سبز اروپا و هفدهمین شهر در زمینه بالا بودن کیفیت زندگی می‌دانند.
برلین با همکاری شرکت‌های BMW، Vattenfall و غیره، طرح گسترش استفاده از خودروهای هوشمند با درصد آلایندگی صفر را مورد بررسی قرار می‌دهد و البته توانسته است در شهر هوشمند خود همه ساکنان برلین واقعی را عضو کند. این شهر همچنین منبع مجازی تامین انرژی برای تردد خودروهای برقی نیز راه‌اندازی کرده است و می‌کوشد تا سال 2020 همه خدمات خود را به صورت کاملا الکترونیک به مردم ارائه دهد.

کپنهاگ

این شهر در منطقه اسکاندیناوی بالاترین کیفیت زندگی را در اختیار دارد و عنوان سبزترین شهر در اروپا را نیز به خود اختصاص داده است. شرکت زیمنس متولی راه‌اندازی شهر هوشمند کپنهاگ محسوب می شود و با همکاری‌های این شرکت، شهرداری کپنهاگ موفق شد عنوان انعطاف‌پذیرترین شرایط زندگی برای شهروندان را در جهان به دست آورد.
دلیل کسب این عنوان بسیار ساده است؛ زیرا کپنهاگ ساختار پایدار برای بهره‌مندی دائمی از نوآوری‌های فناورانه را در اختیار گرفته است و بر مبنای ارائه خدمات خود مبتنی بر شهر هوشمند، پیش‌بینی کرده است تا سال 2025 میلادی 40 درصد مردم با استفاده از دوچرخه رفت و آمدهای روزانه خود را انجام دهند و به عبارت دیگر میزان تولید دی اکسید کربن توسط آنها صفر شود. «فرانک جنسِن» شهردار کپنهاگ در آخرین سخنرانی خود اعلام کرد که راز موفقیت آنها در توسعه شهر هوشمند     است.
هنگ کنگ
این منطقه نیز در زمینه‌های مختلف موفقیت‌های فراوانی را رقم زده است که از جمله آنها می‌توان به سومین شهر جهان برای ارائه خدمات گسترده دولت الکترونیک اشاره کرد.
در زمینه کیفیت زندگی، هنگ کنگ رتبه 70 جهانی را دارا است و با وجود این راه‌اندازی مدل هوشمند شهر مبتنی بر فضای مجازی توانسته است میزان رضایت مردم را تا اندازه زیادی افزایش دهد.
هم اکنون تمام فرودگاه‌های هنگ کنگ به سیستم RFID مجهز شده‌اند، چرخه کشاورزی در آن به صورت کاملا هوشمند انجام می‌شود، تمامی شهروندان یک کارت شناسایی هوشمند دارند. برای همه هنگ‌کنگی‌ها هویت مجازی تعریف شده است و همه خدمات عمومی از جمله حمل و نقل، کتابخانه‌ها، سرویس‌های دولتی، خریدهای روزانه و حتی مکان‌های پارک خودرو مبتنی بر شهر مجازی ارائه می‌شود.
بارسلونا
از زمانی که شهر هوشمند بارسلونا بر کاهش مصرف کربن و پایین آوردن میزان آلایندگی شهری تمرکز کرد، توانست وارد 10 شهر هوشمند برتر جهان شود. بارسلونا این روزها تمرکز فراوانی بر استفاده از پنل‌های خورشیدی دارد و شهروندان با حداقل هزینه می‌توانند از آن در خانه‌های خود بهره‌مند شوند.
در این شهر طرحی با نام LIVE EV ارائه شده است که به موجب آن هر آنچه در بارسلونای حقیقی وجود دارد، در مدل هوشمند شهر مبتنی بر فضای مجازی در اختیار شهروندان قرار می‌گیرد و برای ارائه خدمات بهتر در آن همکاری‌های گسترده‌ای با شرکت‌های بزرگ و اتحادیه اروپا انجام شده است.
باید توجه داشت دیگر شهرهای بزرگ جهان از جمله آمستردام، ملبورن، سیاتل، سائوپائولو، استکهلم، ونکوور و … نیز خدمات هوشمند گسترده‌ای در اختیار شهروندان خود می‌گذارند و پیش‌بینی شده در مدت کوتاهی میزان سرمایه‌گذاری در شهرهای هوشمند به بیش از 40 میلیارد دلار برسد.
ترجمه: هفته نامه عصر ارتباط

استارتاپ‌ها، قلب تپنده اقتصاد جهان

توسط
دستاورد صنعت
-
0

صنعتی که سرمایه‌گذاری در آن ظرف 4 سال 7112 برابر شده و به 1.778 میلیارد دلار ‌رسیده و سهم سرمایه‌گذاری در این بخش در سال گذشته میلادی در 3682 مورد سرمایه‌گذاری (در استارتاپ‌ها) 52.1 میلیارد دلار بوده است، با این روند و با توجه به سرمایه‌گذاری بالای آمریکا وسهم عمده این کشور در استارت آپ‌ها، به نظر می‌رسد این روند بتواند اقتصاد 18 تریلیون دلاری بزرگترین اقتصاد جهان بر سایر اقتصاد‌ها را برای سالیان تضمین کند.

استارتاپ‌ها موتور رشد اقتصادی 
استارتاپ‌ها حاصل کنار هم قرار گرفتن و هم‌افزایی دانش و ایده و تجربه کارآفرین و سرمایه مخاطره‌پذیر Venture Capital و سرمایه‌گذاران ریسک‌پذیرVenture Capitalists  هستند که طی نیم قرن گذشته بالاترین تاثیر را در سبک زندگی بشر و رشد نجومی دانش داشته‌اند. موبایل، لپ‌تاپ، کامپیوتر خانگی و سیستم عامل‌های آنها که ما را قادر به خواندن این مقاله در هر جای جهان می‌کند، از محصولات این صنعت هستند.
Apple به عنوان یکی از معروف‌ترین استارتاپ تاریخ، اولین عرضه اولیه خود را در تاریخ 12 سپتامبر 1980 با عرضه 4.6 میلیون سهم به ارزش هر کدام 22 دلار انجام داد. حاصل آن خلق 300 میلیونر شامل 40 نفر از کارکنان و سرمایه‌گذاران اپل بود. در این میان استیو جابز 217 میلیون دلار ثروت بدست آورد. قیمت هر سهم با 32درصد افزایش در همان روز به 29 دلار رسید که ارزش بازار Apple را به 1.778 میلیارد دلار رساند. این در حالی بود که سرمایه اولیه Apple در سال 1976 تنها 250 هزار دلار بود. البته ارزش کنونی بازار Apple حدود 691 میلیارد دلار است.
  مراکز مهم استارت‌تاپ‌های جهان
Crunch & Compass Partner در گزارشی که برآمده از اطلاعات 11 هزار شرکت استارت‌تاپ(Startup) و مصاحبه با 200 کار آفرین می‌باشد، به رتبه‌بندی و معرفی مهمترین مراکز و اکوسیستم‌های(Venture Capital(VCمی‌پردازد. شاخص‌های رتبه‌بندی عبارتند از عملکرد، تامین مالی، دسترسی به بازار، استعدادها و تجربه Startup. با وجود صدرنشینی دره سیلیکن و منطقهBay، نتایج حاکی از پیدا شدن رقیبان جدی برای این شهر است. شهرهای نیویورک، لوس‌آنجلس، بوستون، تل‌آویو، لندن، شیکاگو، سیاتل، برلین، سنگاپور، پاریس، سائو پاولو، مسکو، آوستین، بنگلور، سیدنی، تورونتو، ونکوور، آمستردام و مونترال 19 شهری هستند که به ترتیب بعد از دره سیلیکن رتبه‌بندی شده‌اند. به بیان دیگر، نیمی از اکوسیستم‌های مهم VC در کنترل ایالات متحده آمریکا می‌باشد. نکته جالب روند رو به رشد حضور مراکز بازارهای نو ظهور مانند سنگاپور، سائو پائولو و بنگلور در این لیست است.
 وضعیت سرمایه‌گذاری جهانی در استارتاپ‌ها 
 E&Y در گزارش خود درباره وضعیت صنعت VC در سال 2014 از سرمایه‌گذاری 52.1 میلیارد دلاری آمریکا در VC‌ها خبر می‌دهد. چین پس از آمریکا با 15.6 میلیارد دلار سرمایه‌گذاری، نسبت به 6 سال قبل با متوسط 5 میلیارد دلار در سال، در رتبه دوم این گزارش قرار دارد (به جهت در دسترس نبودن گزارش استارتاپ‌های چین، کره، ژاپن و تایوان به زبان انگلیسی Campass نتوانسته آنها را مورد ارزیابی و رتبه‌بندی قرار دهد. (شاید در صورت فراهم بودن اطلاعات، استارتاپ‌های این حوزه‌ها هم در صدر لیست جای بگیرند). این در حالی است که در این سال اتحادیه اروپا تنها 10.5 میلیارد دلار در این صنعت سرمایه‌گذاری کرده است. همچنین بر مبنای همین گزارش 7 صنعت خدمات برای مصرف‌کنندگان، خدمات مالی و تجاری، فن‌آوری اطلاعات، بهداشت، مواد و کالاهای صنعتی، انرژی و کالا‌های مصرفی به ترتیب بیشترین میزان سرمایه‌گذاری را در جهان به خود اختصاص داده‌اند.
با روشن‌تر شدن اهمیت و جایگاه راهبردی استارتاپ‌ها این سوال مطرح است که کشور ایران با میانگین سن جمعیتی 30 سال که هر سال حدود 2 میلیون نفر از آن وارد 20 سالگی شده و نرخ سواد 85 درصدی و رتبه اول علمی منطقه و رتبه 16 تولید علم در جهان، چگونه می‌تواند به جایگاه بایسته جهانی خود دست یابد؟
استارتاپ‌ها به دلیل ریسک بالای شکست آنها، با چالش‌های متعددی مواجه هستند که موضوع تامین مالی از سایر موضوعات برجسته‌تر دیده می‌شود.
کانال‌های تامین مالی برای استارتاپ‌ها
به طور کلی می‌توان راه‌های متعددی را برای تامین مالی و سرمایه مورد نیاز یک استارتاپ متصور گشت.
منابع بانکی
تامین سرمایه مخاطره‌پذیر از منابع بانکی به دلایل عدیده‌ای از جمله طولانی بودن پروسه و یا بروکراسی اداری، عدم تمایل بانک به مشارکت در ریسک ضرر و ترجیح سود ثابت و نیز گران بودن تسهیلات به جهت طلب وثایق سنگین از کارآفرین عملا مناسب طبیعت سرمایه‌گذاری مخاطره‌پذیر نمی‌باشد.
منابع دولتی 
دولت‌ها معمولا از طریق افزایش بودجه موضوع توسعه علم و فن‌آوری را تقویت می‌کنند. اگرچه این کار لازم و ستودنی است اما به واقع تاکنون شاهد رونق و رشد محسوس استارتاپ‌ها نبوده‌ایم. موضوع بروکراسی و ناکافی و غیرمنعطف‌بودن سرمایه را می‌توان از چالش‌های این کانال تامین مالی به شمار آورد.
 منابع خصوصی 
با نگاهی به استارتاپ‌های قدیمی و بعضا کنونی، متوجه این موضوع می‌شویم که غالبا کارآفرین و یا گروه کارآفرینان به دنبال یک فرد ثروتمند High Net Worth Individual برای سرمایه‌گذاری در ایده خود بوده و هستند. اتکاء یک استارتاپ به یک شخص حقیقی به عنوان سرمایه‌گذار فرشته‌خو Angel Investor برای تبدیل ایده به محصول  تجاری و تولید انبوه همواره با چالش‌هایی روبروست. عدم نقد‌شوندگی، عدم وجود سود سهام، عدم توانایی سرمایه‌گذار در پوشش کل ریسک شکست و نداشتن تجربه کافی و اعتماد به نفس را می‌توان از جمله چالش‌های پیش‌روی سرمایه‌گذاری یک شخص به حساب آورد.

الف: اتحادیه‌های سرمایه‌گذاران حقیقی فرشته‌خوی 

به نظر می‌رسد نگاه سندیکایی و اتحادیه‌ای به این موضوع و مزیت‌های تامین مالی گروهی (به جای یک شخص)، تا حد زیادی توانسته نه تنها بر چالش‌های فوق غلبه کند، بلکه به رونق و پویایی استارتاپ‌ها بینجامد. به عنوان مثال در سال‌های اخیر ساختارهایی تحت عنوان اتحادیه‌های سرمایه‌گذاران فرشته‌خو Angel Syndicates رواج زیادی پیدا کرده است.
در این اتحادیه‌ها حداقل سه سرمایه‌گذار که دارای تخصص و تجربه وسیع در یک زمینه مشترک هستند و خود از لحاظ مالی در سطح بالایی قرار دارندHigh Net Worth Individuals  روی استارتاپی که در زمینه مورد علاقه (وتخصص) آنها هست وارد سرمایه‌گذاری می‌شوند.  خاصیت اول این نوع سندیکاها هم‌افزایی دانش و تجربه میان اعضا و یا شرکا می‌باشد. مسلما به دلیل تنوع در تجربه و توانایی نگاه‌ به موضوع سرمایه‌گذاری از جنبه‌های مختلف، پروسه Due Diligence دقیق ‌و موشکافانه‌تر انجام شده و در صورت ورود به فاز سرمایه‌گذاری احتمال شکست کمتر می‌شود. از دیگر مزایای آن می‌توان به تقسیم ریسک مالی میان شرکا اشاره کرد. البته امکان ایجاد اختلاف میان چند سرمایه‌گذار تا یک سرمایه‌گذار بیشتر است و این می‌تواند از ضعف‌های کار به حساب آید. اما می‌توان با تنظیم قراردادهای محکم و دارای ضمانت اجرایی و پشتوانه قانونی، از وقوع آن تا حد زیادی پیشگیری کرد.
نکته: هر سندیکا می‌تواند دارای یک پلت فرم مشخص بوده و پورتفولیویی از فرصت ‌سرمایه‌گذاری در دست داشته باشد و یا به صورت ad hoc و موردی تشکیل شود.

ب: اتحادیه‌های سرمایه‌گذاران حقوقی فرشته‌خو‌ی 

در این روش حداقل 3 شرکت تولیدی – صنعتی روی استارتاپی که در حیطه و مسیر تقویت کار و کسب کنونی آنهاست سرمایه‌گذاری می‌کنند. البته یک شرکت هم می‌تواند به تنهایی وارد سرمایه‌گذاری گردد اما به جهت محاسن بیشتر که به آنها اشاره می‌شود، ترجیح با شراکت چند شرکت است.  ایده‌ها می‌توانند از خود شرکت‌ها و یا از دانشگاه‌ها و یا از بازار دارایی‌های فکری  و یا حتی از سایر بازارها و مراکز جهانی، جمع شده و مورد بررسیDue Diligence  و احتمالا سرمایه‌گذاران قرار گیرند.
برتری این روش تامین مالی نسبت به سایر روش‌ها پر واضح است. علاوه بر هم‌افزایی دانش و تجربه میان شرکا و کار‌آفرینان (صاحبان ایده و مجریان طرح‌ها) و تقسیم ریسک مالی میان سرمایه‌گذاران، ضریب موفقیت و به نتیجه‌رسیدن سرمایه‌گذاری بالاتر بوده چرا که در ابتدا پروسه Due Diligence با موشکافی و نگاه دقیق شرکت‌های سابقه‌دار انجام می‌شود. در ثانی، ایجاد بازار و توزیع محصولات تولیدی برای شرکت‌های  سرمایه‌گذار که در بازار حضور دارند راحت‌تر و سریع‌تر می‌گردد.
علاوه بر این‌ها، شرکت‌هایی که حول یک محور جمع شده و به سرمایه‌گذاری می‌پردازند، در آن زمینه تبدیل به یک شرکت بزرگ‌تر گشته و توان رقابت بیشتری در عرصه داخلی و بین‌المللی پیدا می‌کنند. موضوع اشتغال برای کارآفرین (صاحب ایده و مجری) و نیروهای فنی وی و ایجاد فرصت‌های شغلی جدید مستقیم و غیر مستقیم از دیگر مزایای این هم‌افزایی است. سبک‌تر شدن بار دولت در تامین مالی و تدارک بودجه برای توسعه علمی و فن‌آوری کشور و همچنین رونق بازار سرمایه از دیگر نتایج مثبت فعالیت سندیکاها و یا اتحادیه‌های سرمایه‌گذاری شرکتی و رونق گرفتن استارتاپ‌ها است.
نکته: این سندیکاها می‌توانند دارای یک پلت فرم مشخص بوده و پرتفلیویی از فرصت‌های سرمایه‌گذاری در دست داشته و یا به صورت ad hoc و موردی تشکیل شوند.

ج: اهرم اتحادیه‌ها  بر روی تامین مالی توده‌ای

به دنبال ورود افراد ثروتمند و شرکت‌های  موفق و خوش سابقه به یک زمینه سرمایه‌گذاری، عموم مردم علاقمند به مشارکت و سرمایه‌گذاری می‌شوند. این اتحادیه‌ها با اخذ مجوزهای لازم از سازمان بورس و اوراق بهادار می‌توانند از کانال فرابورس به عرضه اوراق مضاربه و یا مشارکت وارد شده و به سرمایه توده‌ای Crowd Funding دسترسی پیدا کنند. نمونه موفق این مدل را می‌توان در www.syndicateroom.com مطالعه کرد.
پرسش این است که آیا اصل و سود اوراق به قیمت اسمی در کشور تضمین می‌شود؟
پاسخ به این پرسش این است که به لحاظ شرعی تضمین اصل و سود مبطل عقد است و باید راهی پیدا کرد که احتمال سوخت سرمایه کمتر باشد. همانطور که می‌دانیم، پس از مرحله استارتاپ مراحل بعدی شامل توسعه محصول Product Development و درآمدزایی Generating Revenue و سود ده Profitable می‌باشد. بهترین فاز  برای انتشار اوراق می‌تواند مرحله توسعه محصول باشد که تا حدود زیادی کار از آب در آمده و ریسک‌های شکست و ضرر کمتر شده است. اگر نتوان ناشر را ملزم به تضمین اصل سرمایه کرد، پس اوراق منتشر شده تا مرحله سوددهی و یا (در صورت توافق بین طرفین) عرضه اولیه نقد و معامله نمی‌شوند و با عرضه اولیه تبدیل به سهام می‌شوند. در اینجا می‌توان  برای ناشر حق تقدم خرید سهام سرمایه‌گذاران را جهت کنترل کار و کسب در نظر گرفت.
البته نهاد ناظر به صرف اینکه ماهیت اوراق ریسکی است نمی‌تواند دست ناشر را باز بگذارد. موضوع تعارض منافعConflict of Interest  و عدم تقارن اطلاعاتInformation Asymmetry  مطرح است که می‌توان با ساز و کارهای نظارتی مانند ایجاد نمایندگی Proxy و سایر تدابیر، ریسک‌های اخلاقی Moral Hazards که پس از بدست آمدن سرمایه آغاز می‌شود را به حداقل رسانید.
نقش دولت در شکل گیری و ترویج این اتحادیه‌ها 
1 – طراحی پلت فرم حقوقی – اقتصادی –  فن‌آوری  و مالی
به نظر می‌رسد طراحی یک پلت فرم ویژه جهت حمایت حقوقی- اقتصادی- فن‌آوری  و مالی استارتاپ‌ها  اقدام بجا و ضروری باشد. در این پلت فرم وزارت علوم، تحقیقات و فن‌آوری، وزارت صنعت، معدن و تجارت، معاونت علمی و فن‌آوری ریاست جمهوری، قوه قضائیه، سازمان امور مالیاتی کشور، سازمان بورس و اوراق بهادار، بنیاد ملی نخبگان و انجمن‌ها و نهاد‌های تخصصی مانند استارتاپ ویکند و انجمن شرکت‌های  دانش بنیان به صورت هماهنگ و یکپارچه از تاسیس تا به نتیجه رسیدن استارتاپ‌ها حمایت‌های لازم را به عمل می‌آورند.
2 – معافیت مالیاتی
دولت می‌تواند معادل سرمایه‌ای که این اتحادیه‌ها (حقیقی و حقوقی) برای استارتاپ‌ها سرمایه‌گذاری می‌کنند، در صورت عدم موفقیت، معافیت مالیاتی و در صورت موفقیت، تخفیف مالیاتی و یا سایر مشوق‌ها نظیر تخفیف عوارض گمرک و غیره… در نظر بگیرد. دو نکته را به یاد داشته باشیم: اول اینکه با این کار شرکت‌های خصوصی شهامت ورود به عرصه‌های جدید را پیدا کرده و از حالت انفعال به وضعیت فعال در می‌آیند. دوم اینکه در صورت موفقیت، سرمایه‌ای که پس از عرضه اولیه می‌تواند صدها و یا هزاران برابر شود، منبع درآمد بهتری برای دولت و اقتصاد کشور می‌شود.
 سخن آخر
همه آنچه بیان گردید تنها منوط به شروط لازم برای نقش آفرینی هر چه بیشتر استارتاپ‌ها در اقتصاد ملی و نفوذ راهبردی و پاینده در بازارهای جهانی می‌باشد چرا که هنگ‌کنگ با در اختیار داشتن منابع وسیع مالی و یا کشورهای اسلامی با در اختیار داشتن 3000 میلیارد دلار یعنی 44% منابع صندوق‌های سرمایه‌گذاری دولتی جهانی در این صنعت جایگاهی ندارند. چرا کشورهای اسلامی غالبا وارد کننده و مصرف کننده اجناس و خدمات لوکس غرب که عمدتا محصول توجه به استارتاپ‌هاست می‌باشند؟
جالب اینجاست که استارتاپ‌های غربی در قالب عقودی مانند مضاربه و مشارکت که در متن فقه معاملات اسلامی به عنوان مناسب‌ترین عقود برای سرمایه‌گذاری در استارتاپ‌هاست به تامین مالی می‌پردازند! برای یافتن پاسخ و در حقیقت شرط کافی باید سراغ  ذهنیت و Mind Set کل جامعه رفته و برای پیداکردن پاسخ دقیق‌تر در حقیقت باید به سراغ ریشه‌های تربیتی جامعه یعنی خانواده و مدرسه رفت. به طور کلی ذهنیت یک جامعه با افکار، رفتار و گفتار پدر و مادر و معلم و کتاب در خانواده و مدرسه شکل می‌گیرد. پدر و مادر و معلم محافظه‌کار معمولا فرزندان محافظه‌کار و ریسک‌گریز تربیت می‌کنند. پدر و مادر و معلم جسور و کار آفرین، فرزندان جسور و کار آفرین تربیت می‌کنند.
جامعه محافظه‌کار بالاترین جمعیت متصل و وابسته به مشاغل دولتی را دارد و در جامعه جسور، کار در شرکت‌های  خصوصی و مستقل و رقابت با جهان  برای عموم مردم و متخصصین مطلوب‌تر است. افتخار به گذشته (ما کی بودیم و چه کردیم) و ماندن در آن و در حاشیه امن دیدن خود (ما بزرگترین ذخایر گاز، نفت، معادن…را داریم) و ماندن در آن دو آفتی است که وقتی دامن یک جامعه را بگیرند، کار جدی و خلاقیت و کار آفرینی از آن رخت بر می‌بندد.
“اگر استقلال خود را از راه پول دنبال می‌کنید، هرگز به آن نخواهید رسید. تنها راه تامین امنیت و آسایش خاطر واقعی انسان (و یک ملت) در این دنیا یک خزانه و اندوخته دانش، تجربه وتوانایی است.” هنری فورد

 

ایران در آستانه شکوفایی تجارت الکترونیک

توسط
دستاورد صنعت
-
0

آمارها و شواهد نشان می‌دهد که ایران اگر چه در حاشیه شکوفایی تجارت الکترونیک است اما با رشد تجارت الکترونیک در سال‌های اخیر فرصت‌های کسب و کار قابل توجهی در اختیار سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی قرار خواهد گرفت.

در حال حاضر تجارت الکترونیک در مراحل ابتدایی است و حدود 0.7 درصد تولید ناخالص ملی را در بر می‌گیرد اما ارزیابی‌ها نشان می‌دهد که پتانسیلی قوی در این بخش وجود دارد. دلایل وجود پتانسیل قوی نیز روشن است چون بازار مصرف گسترده‌ای وجود دارد به طوری که سرانه تولید ناخالص ایران از هند بیشتر است.
علاوه بر این ایران با داشتن جمعتی جوان که حدود 70 درصد آن افرادی زیر 35 سال هستند، این قابلیت را دارد که به سرعت شکوفا شود. برآوردها نشان می‌دهد این جوانان که بخش بزرگی از آنها با تکنولوژی جدید در ارتباط هستند، بازار وسیعی برای کسب و کار آنلاین را ایجاد خواهند کرد.
نرخ نفوذ اینترنت در ایران حدود 55 درصد است و بخش زیادی از اتصال به اینترنت از طریق طریق گوشی‌های موبایل انجام می‌شود که این میزان یکی از  بالاترین میزان‌های استفاده از اینترنت در سطح خاورمیانه است. اشتراک پهنای باند از سال ده سال پیش هر ساله دو برابر شده است و کشور دارای بالاترین سهم فارغ التحصیلان مهندسی جهان است.
با توجه به ترکیب جوان جمعیت و توسعه سریع استفاده از اینترنت و گوشی‌های تلفن همراه هوشمند  برآوردها نشان می‌دهد که ایران در آستانه یک تحول بزرگ در بخش تجارت الکترونیک است و با حل بحران هسته‌ای و برداشته شدن تحریم‌ها شرکت‌های بین‌المللی نمی‌توانند از این بازار بالقوه بکر چشم‌پوشی کنند.
بازار تجارت الکترونیک در حال حاضر در دست تعدادی از شرکت‌های داخلی اداره می‌شود تعداد محدودی از این شرکت‌ها توسط سرمایه‌گذاران بین‌المللی حمایت می‌شوند تا خرده فروشی و تجارت الکترونیک بازارهای آنلاین را توسعه دهند. پیش‌بینی می‌شود در آینده حدود 15000 سایت خرید آنلاین ایرانی ایجاد شود.
طبق گفته‌های MVF، شرکت کسب مشتری بریتانیا، حدود 43 درصد از کاربران اینترنتی از سایت‌های تجارت الکترونیک در ایران استفاده می‌کنند. با توجه به آمار 50 درصدی استفاده کاربران ایرانی از اینترنت، تجارت الکترونیک در ایران رو به رشد است.
دلیل دیگر اطمینان در رشد بازار تجارت الکترونیک به انعطاف‌پذیری مشتریان بر می‌گردد. درخواست استفاده از تجارت آنلاین در ایران  همچنان رو به رشد خواهد بود چون کاربران ایرانی نیاز به این سایت‌ها را درک کرده‌اند. در سال 2012، کاربران ایرانی 77 میلیون دلار صرف خرید غذا، 22 میلیون دلار را برای خرید البسه و 18.5 میلیون دلار را صرف هزینه‌های گردشگری بین‌المللی کرده‌اند.
اکنون تجارت الکترونیک نقش مهمی را در رشد این بازارها خواهد داشت. اکنون تعداد زیادی شرکت خرید و فروش کالا و خدمات در ایران به راه افتاده و سرعت رشد آنها گاه حیرت‌انگیز است.روند رو به رشد این صنعت نشان می‌دهد که در دو سال اخیر این رشد بیشتر از گذشته بوده است و این رشد سریع به افزایش کاربران اینترنت، بیشتر شدن استفاده از تلفن‌های هوشمند و کامپیوتر خانگی  بر می‌گردد.
تا حالا به دلیل تحریم‌های بین‌المللی، حضور سرمایه‌گذاران خارجی در بازار تجارت الکترونیک بسیار محدود بوده است و پیش‌بینی می‌شود که با برداشته شدن تحریم‌ها راه برای حضور سرمایه‌گذاران خارجی باز شود.
محدودیت دسترسی به نرم‌افزار تجارت الکترونیک باعث شده است که ایران از سیستم انتقال پول به صورت آنلاین دور بیفتد و در نتیجه میزان آگهی‌های شرکت‌های ایرانی در شبکه‌های اجتماعی جهانی بسیار کم است ولی با باز شدن درهای جهانی، حضور شرکت‌های ایرانی در سطح جهانی نیز پررنگ‌تر خواهد شد.
با توجه به این که بازار مصرف ایران به 77 میلیون نفر رسیده است تعداد کاربران اینترنتی نیز بیشتر خواهد شد. بخش عمده این کاربران از نسل جوانی هستند که برای تهیه کالاهای خرده فروشی از فضای اینترنت استفاده خواهند کرد و انتظار می‌رود بسیاری از این معاملات آنلاین انجام شود.
برای نمونه فقط بازار توریسم را در نظر بگیرید که اگر قرار باشد بخش اندکی از رزروها از طریق آنلاین انجام شود چه تحولی صورت می‌گیرد. ایجاد قوانین بومی آزادسازی تدریجی این بخش را شکوفا خواهد کرد. از این میان می‌توان به صدور مجوز اینترنت 3G و 4G اشاره کرد.
ترکیب اتصال با سرعت بالا و توسعه باند به 10 مگابایت باعث خواهد شد که مشتریان به راحتی و با سرعت بیشتری تصاویر و فیلم‌های محصولات را مشاهده کنند.
 اگر این روند رو به توسعه ادامه یابد می‌توان انتظار داشت که تجارت الکترونیک شکوفاتر از گذشته شود و سرمایه‌گذاران متقاعد شوند که روی استارت آپ‌های ایرانی سرمایه‌گذاری کنند.

تجارت الکترونیک

  •  برآوردهای رسمی نشان می‌دهد که شمار کاربران تلفن هوشمند تا پایان امسال به 40 میلیون برسد.
  •  در دو سال گذشته تعداد کاربران اینترنتی از سه میلیون و ۲۰۰هزار نفر به ۲۰ میلیون نفر رسیده است
  •  در حال حاضر 71 میلیون نفر از تلفن همراه استفاده می‌کنند و 27.5 میلیون گوشی تلفن هوشمند در کشور فعال است. 
  •  ۲۷.۵ میلیون گوشی تلفن هوشمند در کشور فعال است و ۹ میلیون نفر نیز از اینترنت موبایل استفاده می‌کنند.
  •  تعداد گوشی‌های تلفن همراه در فاصله یک سال تقریبا ده برابر شده است

 

روسیه در بازار گاز رقیب پیدا می‌کند

توسط
دستاورد صنعت
-
0

بر طبق گزارش منتشر شده توسط بلومبرگ اولین و اصلی‌ترین بازنده بازار نفت بعد از حصول توافق هسته‌ای و بازگشت ایران به بازار انرژی دنیا کشور روسیه است. روسیه که به همراه عربستان سعودی و آمریکا تلاش می‌کند تا جایگاه ویژه‌ای در بازار جهانی به خود اختصاص دهد در نتیجه بازگشت ایران به بازار انرژی و عادی شدن روابط این کشور با اعضای اتحادیه اروپا بازار بزرگی را از دست می‌دهد.

اد مورس رییس مرکز مطالعات بازار کالا در این زمینه می‌گوید: ایران بعد از بازگشت به بازار تجارت دنیا رقیب اصلی روسیه در بازار گاز اروپا خواهد بود. این مسئله می‌واند آسیب اقتصادی زیادی را به روسیه وارد کند به خصوص این که روسیه در ماه‌های اخیر به دلیل درگیری‌های اوکراین تحت تحریم‌های اقتصادی غرب قرار گرفته است و بسته شدن یک شاهراه دیگر اقتصادی می‌تواند زیان‌های اقتصادی فراوانی برای روس‌ها داشته باشد.

ایران از سال 2012 میلادی از فروش نفت به اروپا منع شده است. تحریم‌های امریکا علیه صنعت نفت ایران در انتهای سال 2012 میلادی شاهراه اقتصادی این کشور را هدف قرار داد و باعث شد تا مبادله نفت با دلار امریکا سخت‌تر شود. در نتیجه تحریم‌های نفتی آمریکا و اروپا علیه ایران، تولید نفت از 3.6 میلیون بشکه در سال 2011 میلادی به کمتر از 2.6 میلیون بشکه در سال 2014 میلادی رسید و صادرات نفت هم کمتر از نیمی از این میزان رسید.

بازگشت ایران به بازار انرژی

واسیلیس سایتاس سخنگوی شرکت نفتی هلنیک پترولیوم در این مورد می‌گوید: بازگشت نفت ایران به بازار انرژی دنیا به دلیل ویژگی‌های نفت این کشور اثرات مثبتی روی عملکرد پالایشگاه‌های نفتی دارد. این شرکت پیش  از وضع تحریم‌های نفتی هر ساله 25 درصد از نفت مورد نیاز خود را از ایران تامین می‌کرد اما بعد از اینکه تحریم‌ها علیه ایران تشدید شد نفت روسیه جایگزین نفت ایران در این شرکت شد و حتی آماری در مورد رسیدن سهم نفت روسیه به 30 درصد از کل نفت مصرفی این پالایشگاه مخابره شد.

اما به رغم رقابت شدید این دو کشور در بازار انرژی، ایران و روسیه منافع مشترک زیادی دارند و به همین دلیل هم‌پیمان‌های خوبی برای هم بوده‌اند. ولی بازگشت ایران می‌تواند اثرات ماندگاری در توازن نفتی دنیا داشته باشد. با وجود اینکه بعد از توافق چندین ماه طول می‌کشد که ایران وارد بازار انرژی دنیا شود ولی بازار نفت دنیا به ارزیابی خود در مورد بازار بعد از بازگشت ایران پرداخته است و همین گمانه‌زنی‌ها باعث نوسانات قیمت این منبع انرژی در جهان شده است.

رقیبان دیگر ایران در بازار انرژی

اما علاوه بر روسیه که در سال‌های اخیر منفعت زیادی به دلیل عدم حضور ایران بدست آورده است، کشورهای دیگری هم هستند که با بازگشت ایران می‌توانند بخشی از بازار را از دست بدهند. این کشورها عبارتند از نیجریه، آنگولا و حتی عراق که در طی سه سال گذشته بازارهای بزرگی را تصاحب کرده‌اند و حال با بازگشت ایران و قدرت بالاتر این کشور در بازاریابی و موقعیت جغرافیایی بهتر، ممکن است سهم خود را در بازار از دست بدهند.

اغلب بازرگانان صنعت نفت بر این باورند بیشترین رقابت بر سر بازار مصرف اروپا به خصوص بازار گاز طبیعی خواهد بود. اروپا بازار بزرگی دارد و در سال‌های اخیر اختلافات زیادی با روس‌ها بر سر تامین انرژی مورد نیاز خود داشت. بازگشت ایران می‌تواند امیدی باشد برای اروپایی‌ها که ایران را جایگزین روسیه کنند.

 

ایران و هزار راه نرفته

توسط
دستاورد صنعت
-
0
پارس جنوبی

تنها شانس کشورهای دارای ذخایر گازی دور از بازارهای مصرف، سرمایه‌گذاری بر روی تولید LNG است. در سال‌های اخیر تجارت جهانی ال ان جی رشد خیره‌کننده‌ای داشته و توسعه آن حتی فراتر از رشد بازار گاز بوده است. کشورهای دارای ذخایر گاز که دور از بازارهای مصرف هستند، هیچ شانسی برای حضور در بازار به جز با تولید ال ان جی ندارند.

براین اساس، بیژن نامدار زنگنه، وزیر نفت ایران در کنفرانس امنیت انرژی برلین ٢٠١٥ با عنوان «امنیت انرژی در میان شک و تردیدها (بحران‌ها و قیمت‌ها) با بیان این که قیمت گاز در اروپا سبب می‌شود که پروژه‌های زیرساختی مانند خط لوله به صرفه نباشد، اعلام کرد که انتقال گاز طبیعی مایع شده (ال ان جی) به اروپا گزینه مورد ترجیح ایران است. وی افزود: ایجاد خط لوله را نیز منتفی نمی‌دانم، اما مشکلات زیادی در این باره وجود دارد و این گزینه اصلی ما نیست.

در حال حاضر گاز در سه بازار آمریکا، اروپا و آسیا و با اختلاف قیمتی بالا خرید و فروش می‌شود. در آمریکای شمالی به دلیل مقررات‌زدایی و وجود بازار رقابتی و حجم گسترده گاز طبیعی به عنوان رقیب شیل گس و با قیمت‌های بسیار پایین روبرو هستیم. اما در قاره آسیا تجارت گسترده گاز براساس قیمت نفت و با قراردادهای بلند مدت، قیمت‌های بالایی را در بر می‌گیرد. بازار اروپا نیز قیمت‌های میانه را به خود اختصاص داده است.

برابر گزارش سال ٢٠١٤ بی پی، ایران در سال ٢٠١٣ همچنان با ٣٣,٨ تریلیون مترمکعب ذخایر اثبات شده گاز طبیعی (١٨.٢ درصد از مجموع ذخایرگاز طبیعی جهان) رتبه نخست را به خود اختصاص داده و روسیه با ٣١.٣ تریلیون مترمکعب و قطر با ٢٧.٤ تریلیون مترمکعب در رده‌های دوم و سوم قرار دارند.

در سال ٢٠١٣ حجم مبادلات تجاری گاز طبیعی جهان با افزایش ١٥,١ میلیارد مترمکعبی به ١٠٣٥.٩ میلیارد مترمکعب در سال رسید که از این مقدار ٣٢٥.٣ میلیارد متر مکعب مربوط به صادرات LNG و ٧١٠.٦ میلیارد متر مکعب مربوط به صادرات گاز طبیعی به وسیله خطوط لوله است.

در این میان روسیه و نروژ به ترتیب با ٢١١,٣ و ١٠٢.٤ میلیارد مترمکعب صادرات گاز طبیعی در سال به وسیله خط لوله رتبه‌های یکم و دوم را در جهان در اختیار دارند. در بخش صادرات LNG نیز قطر با ١٠٥,٦ میلیارد مترمکعب در سال در رتبه نخست است و اندونزی با ٢٢.٤ میلیارد متر مکعب در رتبه بعدی قرار دارد.

در سال ٢٠١٣، بالغ بر ٦٨,٦ درصد از کل صادرات گاز طبیعی جهان از طریق خطوط لوله و ٣١.٤ درصد آن به صورت LNG انجام شده است. در این سال، منطقه خاورمیانه به تنهایی ٤١,٢ درصد از صادرات LNG جهان را به خود اختصاص داده است که با توجه به سهم ٣٨.٨ درصدی آن در سال ٢٠١٢ شاهد افزایش ٢.٤ واحد درصدی در این بخش هستیم.

قطر به عنوان شریک ایران در میدان عظیم گازی پارس جنوبی، در سال ٢٠١٣ همچنان موقعیت خود را به عنوان بزرگترین عرضه‌کننده LNG جهان حفظ کرده و به تنهایی ٣٢,٥ درصد از کل صادرات LNG جهان را در اختیار دارد (سهم قطر از صادرات LNG جهان در سال ٢٠١٢ بالغ بر ٣١ درصد گزارش شده است).

در بخش صادرات گاز طبیعی به وسیله خطوط لوله نیز، منطقه خاورمیانه دارای سهم بسیار اندک ٤,١ درصدی است. این در حالی است که باوجود ذخایر عظیم پارس جنوبی که میان ایران و قطر مشترک است، روسیه و نروژ به ترتیب با سهم ٢٩.٧ درصدی و ١٤.٤ درصدی از صادارت گاز طبیعی جهان به وسیله خط لوله، گوی سبقت را از دیگر رقیبان ربوده‌اند و در رتبه‌های یکم و دوم قرار دارند. حضور نیافتن ایران در بازار LNG جهان (سهم صفر) و نیز سهم ناچیز آن در صادرات گاز طبیعی (حدود ١٥ میلیارد مترمکعب در سال) به وسیله خطوط لوله در حالی است که هم اکنون بازار گاز جهان، چه در بخش LNG و چه در بخش خطوط لوله با رشد زیادی روبروست.

پیش‌بینی کمبود ال ان جی در بازار جهانی

شرکت سرمایه‌گذاری مشترک توسعه طرح یامال ال ان جی روسیه پیش‌بینی می‌کند که بازار جهانی LNG تا سال ٢٠١٨ میلادی به سمت کمبود و رکود پیش رود؛ موضوعی که به روسیه کمک می‌کند تا سهم خود را در این بخش توسعه دهد.

این شرکت اعلام کرده است: انتظار می‌رود که واردات ال ان جی اروپا از ٣٨ میلیون تن در سال ٢٠١٣ میلادی به ١٠٧ میلیون تن در سال ٢٠٢٥ میلادی افزایش یابد و تا سال ٢٠٢٠ نیز کمبود جهانی ال ان جی به ٥٠ میلیون تن برسد.

در عین حال، تحلیلگران موسسه الاینتس برنت استین نیز اعلام کرده‌اند که تقاضای جهانی ال ان جی افزایش می‌یابد و این موضوع سبب افزایش قیمت آن می‌شود زیرا اجرای پروژه‌های ال ان جی که هنوز تصمیم نهایی سرمایه‌گذاری درباره آنها گرفته نشده است، لغو شده‌اند و یا به دلایل مختلف دیگر مانند محدودیت‌های مالی به تاخیر افتاده‌اند. آنها می‌گویند این موضوع می‌تواند بازار جهانی ال ان جی را تا اوایل دهه آینده از مازاد عرضه کنونی به سوی کمبود ال ان جی بکشاند، مگر این که ٩٠ میلیون تن در سال ظرفیت جدید صادرات ال ان جی تا سال ٢٠٢٠ احداث شود.

پروژه‌های ال ان جی ایران

در این زمینه، ایده ساخت تأسیسات ال ان جی در ایران با استفاده از گاز طبیعی فازهای پارس جنوبی به اوایل دهه ٨٠ شمسی بازمی‌گردد.

در مطالعات کلی شرکت ملی نفت ایران برای حضور ایران در بازار ال ان جی جهان، شش طرح پرشین ال ان جی با ظرفیت ١٦,٢ میلیون تن در سال، پارس ال ان جی با ظرفیت ١٠ میلیون تن در سال، ایران ال ان جی با ظرفیت ١٠.٨ میلیون تن در سال و همچنین پروژه‌های ال ان جی پارس شمالی با ظرفیت ٢٠ میلیون تن در سال، گلشن ال ان جی با ظرفیت تولید ١٠ میلیون تن در سال و دو پروژه با مقیاس کوچک و حجم تولید کلی سه میلیون تن در سال، طرح‌هایی بودند که برای دستیابی به هدف تولید سالانه ٧٠ میلیون تن ال ان جی در سال ٢٠١٥ میلادی تعریف شده بودند.

این برنامه اگر طبق زمان‌بندی اجرا می‌شد هم‌اکنون ایران را به جایگاه بزرگترین صادرکننده گاز طبیعی مایع‌شده جهان می‌رساند اما با روی کار آمدن دولت نهم و تنشی که در روابط بین‌الملل بر سر پرونده هسته‌ای به راه افتاد، ساخت این طرح‌ها با توجه به وابستگی کامل آن به تکنولوژی و سرمایه‌گذاری خارجی، از اولویت شرکت ملی نفت ایران خارج و از این میان تنها کلنگ ساخت پروژه ایران ال ان جی در تابستان سال ١٣٨٦ توسط غلامحسین نوذری، وزیر وقت نفت به زمین زده شد.

همزمان با برگزاری بیستمین نمایشگاه صنعت نفت در اردیبهشت ماه ١٣٩٤، مدیرعامل شرکت ملی صادرات گاز از تحقق پیشرفت ٣٥ درصدی پروژه ایران ال ان جی در سال ١٣٩٣ خبر داده است.

کندی حرکت ایران در تعامل با جهان خارج و سرمایه‌گذاری در پروژه‌های حیاتی کشور در حالی است که در حال حاضر ظرفیت تولید LNG قطر به عنوان مهمترین شریک گازی ایران در پارس جنوبی به بیش از سالانه ۷۷ میلیون تن افزایش یافته و در فروردین ماه امسال قطر به عنوان بزرگترین صادرکننده انرژی جهان موفق به صدور پنج هزارمین کشتی حامل LNG صادراتی خود به بازارهای جهانی شده است.

علاوه بر این، روسیه نیز با بهره گرفتن از موقعیت استراتژیک خود و با توجه به بی‌رقیب بودن در بازار اروپا همچنان در صادرات گاز طبیعی به وسیله خط لوله یکه تازی می‌کند.

آنچه مسلم است تحریم‌های طولانی علیه صنعت نفت ایران و ناتوانی در مدیریت صنعتی و تعلل در اجرای دقیق و مارک شده برنامه‌های توسعه، پروژه‌های توسعه‌ای ایران را به تعویق انداخته یا متوقف کرده است. چالشی بزرگ که اگر برای ایرانی‌ها نان نداشته ولی گویا برای همسایه‌های جنوبی و شمالی ایران هم نان داشته و هم آب. وگرنه در حال حاضر ایران هم بزرگترین صادرکننده گاز طبیعی به اروپا و شرق دور به وسیله خطوط لوله بود و هم بزرگترین تولیدکننده LNG در جهان!.

به هر حال با روی کار آمدن دولت حسن روحانی و بازگشت آرامش پس از هشت سال (چه در حوزه روابط بین‌الملل و چه در حوزه اقتصاد داخلی) امید آن می‌رود که با امضای توافق جامع با گروه ١+٥ در ٣٠ ژوئن ٢٠١٥ امکان بهره برداری هر چه سریعتر از پتانسیل‌های سرزمینی و انرژی ایران فراهم شود.

با بازگشت شرکت‌های بین‌المللی و سرمایه‌گذاران خارجی، ایران به سرعت می‌تواند جایگاه واقعی خود را در مبادلات بین المللی بازیافته و به عنوان وزنه‌ای موثر در بازار جهانی گاز طبیعی و LNG وارد عمل شود.

تجارت گاز در سال های 2012 و 2013

واردات خط لوله واردات LNG صادرات خط لوله صادرات LNG واردات خط لوله واردات LNG صادرات خط لوله صادرات خط لوله
آفریقا

کانادا

مکزیک

 83.8

27.5

17.6

 4.9

1.8

4.8

 45.1

83.8

 

 0.9

–

–

 78.9

25.8

18.6

 27

1.1

7.8

 44.4

78.9

 

 0.1

–

–
ترینداد و توباگو

دیگر کشورهای آمریکای مرکزی

 –

15.8

 –

15.2

 –

15.8

 18.9

5.5

 –

18.6

 –

19.6

 –

18.6

 19.8

5.7
فرانسه

آلمان

ایتالیا

هلند

نروژ

اسپانیا

ترکیه

انگلیس

دیگر کشورهای اروپایی

 32.3

83.5

55.4

20.9

–

13.3

37.4

37.7

101.9

 10.3

–

7.1

0.8

–

20.4

7.7

13.7

8.2

 1.2

12.5

0.1

48.6

107.6

0.7

0.6

120

105

 0.2

–

–

–

4.8

1.2

–

–

1.6

 30.5

95.8

51.6

21.5

 

15.3

38.2

41.9

102.2

 8.7

–

5.5

0.8

–

14.9

6.1

9.3

6.1

 1.1

15.1

0.2

53.2

102.4

0.9

0.6

6.9

11.9

 0.6

–

–

0.2

3.8

2.6

–

–

1.6

 

واردات خط لوله واردات LNG صادرات خط لوله صادرات LNG واردات خط لوله واردات LNG صادرات خط لوله صادرات خط لوله
آفریقا

کانادا

مکزیک

 83.8

27.5

17.6

 4.9

1.8

4.8

 45.1

83.8

 

 0.9

–

–

 78.9

25.8

18.6

 27

1.1

7.8

 44.4

78.9

 

 0.1

–

–
ترینداد و توباگو

دیگر کشورهای آمریکای مرکزی

 –

15.8

 –

15.2

 –

15.8

 18.9

5.5

 –

18.6

 –

19.6

 –

18.6

 19.8

5.7
فرانسه

آلمان

ایتالیا

هلند

نروژ

اسپانیا

ترکیه

انگلیس

دیگر کشورهای اروپایی

 32.3

83.5

55.4

20.9

–

13.3

37.4

37.7

101.9

 10.3

–

7.1

0.8

–

20.4

7.7

13.7

8.2

 1.2

12.5

0.1

48.6

107.6

0.7

0.6

120

105

 0.2

–

–

–

4.8

1.2

–

–

1.6

 30.5

95.8

51.6

21.5

 

15.3

38.2

41.9

102.2

 8.7

–

5.5

0.8

–

14.9

6.1

9.3

6.1

 1.1

15.1

0.2

53.2

102.4

0.9

0.6

6.9

11.9

 0.6

–

–

0.2

3.8

2.6

–

–

1.6

برخی بازارها هنوز منتظرند

توسط
دستاورد صنعت
-
0

معاون امور صنایع وزارت صنعت، معدن و تجارت در گفت‌وگو با «دستاورد صنعت» صنعت ساختمان از جمله صنایعی است که پس از حصول توافق هسته‌ای همچنان منتظر ظاهر شدن نشانه‌های این توافق در بازار است. البته این انتظار بیش از صنایع ساختمانی، بازار مسکن وجود دارد که خرید و فروش در آن با انتظار کاهش قیمت به حالت راکد درآمده است.

در حالی که عوامل اساسی تعیین قیمت در این بازار همچون نرخ ارز تغییر خاصی نکرده‌اند و قیمت مصالح ساختمانی هم که یکی از این عوامل است، اندکی افزایش داشته است. در این خصوص گفت‌وگوی کوتاهی داشتیم با محسن صالحی‌نیا، معاون امور صنایع وزیر صنعت، معدن و تجارت.

برخی منابع از کاهش 23 درصدی عرضه مصالح ساختمانی و برخی دیگر از افزایش 20 درصدی آن نسبت به سال گذشته خبر می‌دهند اما تغییری در عرضه حاصل نشده است، زیرا شاهد هیچ‌گونه تحرکی در بخش تولید نیستیم، به‌ویژه آن‌که بازار نیز کشش افزایش قیمت این محصولات را ندارد. به‌نظر شما چه وقت تحرک در صنایع ساختمانی  ایجاد می شود؟

میزان تولید در صنایع ساختمانی در حد قبل است. البته تحرک در بخش تولید در برخی صنایع مانند صنعت خودرو و پتروشیمی، لوازم خانگی و حتی صنعت نساجی ایجاد شده است اما این تحرک با تأخیر به صنایع دیگر سرایت خواهد کرد. زیرا شرایط صنایع وابسته به وضعیت بازار آن‌ها است و برخی بازارها هنوز هم در وضعیت انتظار به‌سر می‌برند.

اما تحول صنعت خودرو با وجود رکود بازار آن آغاز شد؟

یکی از دلایل آن حضور خودروسازان معتبر خارجی در این صنعت و قول‌ و قرارهایی است که برای آینده نزدیک با خودروسازان داخلی گذاشته‌اند. این حضور در صنایع ساختمانی نیز اتفاق خواهد افتاد، زیرا این صنایع هم از جمله صنایعی هستند که سرمایه‌گذاران خارجی علاقه‌مند به سرمایه‌گذاری در آن هستند. در هر حال رشد تولید محصولات معدنی و مصالح ساختمانی نیز با پایان وضعیت انتظار حاصل خواهد شد

یعنی با لغو تحریم‌ها و بازار مسکن تاثیر توافق را  حس خواهد کرد؟

هم با لغو تحریم‌ها و هم به موازات آن با برنامه‌های حمایتی که وزارت صنعت، معدن و تجارت در رفع مشکل نقدینگی صنایع و صادرات آن‌ها دارد.

 

تا یک نظام اعتبار سنجی برای فعالان اقتصادی ایجاد نشود، در بر همان پاشنه می‌چرخد

توسط
دستاورد صنعت
-
0
با توجه به شعارهای تبلیغاتی دولت و رویکردهای مثبتی که در تمام زمینه های اقتصادی و نهایتا” توسعه همه جانبه کشور در طی دو سال گذشته مطرح بود و هنوز هم مطرح است باید گفت که ضوابط و سیاست گذاری های دولت تا کنون نتوانسته به سمت تقویت تولید و افزایش سطح رقابت پذیری بنگاه‌های اقتصادی تحولی ایجاد کند.
واقعیت این است که نا برابری درآمد در ایران بالاست و نسبت به دلیل همین مسئله ضوابط و یا آیین نامه‌های صادره از سوی متولیان دولتی در عرصه های اقتصادی، تجاری و معاملاتی نه تنها عملی نشده بلکه مانع از تقویت تولید و فعال سازی بدنه اقتصادی کشور شده است. متاسفانه نفوذ دولت در اقتصاد و تصدی گری دولتی حتی در کوچکترین ابعاد فعالیت های اقتصادی جامعه رشد کرده و اکثر فعالان اقتصادی به جای خلق کار و یا توسعه فعالیت های خود دست نیاز به متولیان دولتی دراز کرده اند. این رویکرد می تواند وابستگی مردم را به دست اندرکاران دولتی بیشتر کرده و اکثر آنان به جای فعالیت های توسعه ای فقط به فکر ایجاد رابطه با متولیان دولتی باشند. این روحیه مخرب و بازدارنده است.
پتانسیل های بازار و به طور کلی اقتصاد ایران همچنان به صورت بالقوه باقی مانده است. بسیاری از خطرات همچنان وجود دارند. علاوه بر این، محیط کسب و کار دشوار در ایران را نباید دست کم گرفت. ایران در رتبه بندی گزارش کسب و کار بانک جهانی رتبه 130 از 189 کشور را در سال 2015 از آن خود ساخته که آمار مناسبی نیست. در عین حال فساد اقتصادی در ایران نیز نمی توان نادیده گرفت.
با وجود تحریم ها، نفت همچنان حدود 59 درصد از درآمد حاصل از صادرات ایران در سال 2014 را به خود اختصاص داده است و درآمد نفت حدود 40 الی 50 درصد از درآمد دولت را تشکیل می دهد. از همین رو کاهش مقطعی قیمت نفت و پایین تر آمدن بهای آن ممکن است به افزایش فشار بر ایران بیانجامد که دسترسی آزادانه آن به بازارهای جهانی با محدودیت هایی روبرو ست و این وضعیت در زمینه هایی قیمت نفت را به دغدغه ای مضاعف برای این کشور تبدیل می کند.
بخش های تولیدی ایران کوچک و تحت سلطه توسط بخش دولتی است و به  نظر می رسد تنوع بخشی به اقتصاد ایران نیازمند تغییرات شجاعانه سیاست ها، ضوابط و آیین نامه های موجود است تا زمان و سرمایه گذاری را به عنوان مهمترین عوامل تاثیر گذار در تصمیم گیری های معقول و هم پسند تبدیل نماید. دولت اگر چه در حال حاضر برنامه هایی را در این مسیر در دستور کار خود قرارداده و پیشرفت هایی را نیز هر چند کند و محافظه کارانه به دست آورده ولی نگرانی ها همچنان باقی است.
یکی دیگر از نگرانی های کلیدی ایران بی ثباتی ژئوپلتیکی در اطراف ایران است. کافی است به برخی از کشورهای اطراف ایران همچون عراق، افغانستان، سوریه و یمن نگاه کنیم تا دریابیم ایران در منطقه ای مملو از بی ثباتی قرار دارد.
باید متوجه این نکته اساسی بود که وضعیت اقتصادی ایران ناپایدار است و حتی در صورت برداشته شدن تحریم ها یک شبه هم تغییر نمی کند. به نظر می رسد هنوز دو طرف در مورد مدت زمان برداشته شدن تحریم ها بعد از تفاهم هسته ای، به توافق نرسیده اند. هنوز هم این احتمال وجود دارد که دو طرف در مدت زمان باقیمانده به توافق نهایی دست نیابند یا حتی در صورت دستیابی به توافق، در بلند مدت موفق به حفظ و تداوم آن نشوند. در این صورت ابعاد منفی ضوابط دولتی – که به طور آشکارا در بخش های اقتصادی ایران بویژه در سطوح مختلف تولیدی برای همگان روشن است – می باید به سرعت شناسایی و حذف شود و هدف دست اندرکاران دولتی باید اصلاح ضوابط در جهت تقویت تولید و افزایش رقابت در بازارهای داخلی و خارجی باشد. این ضوابط از اعتماد آغاز می شود. به دلایل متعددی که از حوصله این بحث خارج است باید گفت که رابطه دولت و مردم در وضعیت بی اعتمادی است.
زمینه های اعتماد بین دولت و دست اندرکاران فعالیت های اقتصادی از خود باوری ملی آغاز وسپس تبدیل به ‌”اعتبار” می شود. در کشورهای توسعه یافته “ضریب اعتبار” برای همه و به خصوص دست اندرکاران بدنه اصلی اقتصاد اهمیتی اساسی دارد. نگارنده اعتقاد دارد که با تعبیه “نظام اعتبار سنجی” برای فعالان اقتصادی و جریان کسب و کار در کشور به راحتی می توان به آن دسته از مشتاقان کار و فعالیت کارت عبور از کلیه موانع پیش رو صادر کرد و آنان را در گذر از این ناهمواری ها کمک نمود تا به سرعت به اهداف اقتصادی و توسعه ای خود دست یابند. اگر دولت بخواهد این تحول را به عنوان یک سیاست همه جانبه و همه بپذیرد می باید با بهره گیری از توان اتاق های بازرگانی و تشکل های حرفه ای و صنفی اقدام کرده و جریان کند و جاده های پر از سنگلاخ را با کمک همگان و بویژه فعالان توسعه کسب و کار به جریانی پویا و فعال مبدل کند.
این پیشنهاد در بسیاری از کشورهای طرف همکاری و معامله ایران انجام شده و به تعبیری آزمون و خطای آن انجام شده است و نیازی به کنترل مجدد آن نیست. نظام اعتبار سنجی فعالان اقتصادی راهی پویا و اثر گذار است. البته در این مسیر باید اولویت هایی در سرفصل برنامه های اجرایی دولت قرار گیرد تا بتواند مسیر در نظر گرفته شده را بدون وقفه طی کند.
این اولویت ها علاوه بر مسایل مهمی همچون کمبود نقدینگی، تامین سرمایه در گردش است. این موارد که به جنبه های زیر بنایی اقتصادی مربوط می شود می تواند در تحول اقتصادی و کاهش نقش دولت در اقتصاد صورت منجر شود:
1 – بررسی مشکلات و عوامل عدم سرمایه گذاری بخش خصوصی در حوزه های مختلف اقتصادی و اجتماعی.
2 – رفع موانع کسب و کار برای کلیه فعالان اقتصادی که در ارزیابی نظام اعتبار سنجی دارای رتبه شاخص هستند.
3 – افزایش بهره وری در حوزه های مولد انرژی از طریق کاهش تلفات در شبکه های آب و برق و گاز و بهینه سازی مصرف انرژی.
4 – استفاده از منابع فاینانس بخش خصوصی در توسعه فعالیت های اقتصادی و بالا بردن حجم آن از سطح فعلی.
5 – اجرای بهتر و اثر گذار اصل 44 در بخش های بالا دستی با هـــدف توانمند کردن فعـــالان این بخش.
6 – تشکیل کمیته های مشترک همکاری های اتاق بازرگانی با وزارت خانه های اقتصادی همچون نفت ، نیرو صنعت و معدن و تجارت با هدف شناخت صحیح فرصت های پیش رو و حل و فصل مشکلات موجود.
7 – بررسی مشکلات فعالان بخش خصوصی در حوزه های زیر بنایی بویژه انرژی و تدوین این مسائل برای طرح در کمیته ها و یا کارگروههای مشترک اتاق بازرگانی با وزراء و مسئولان در حوزه های اقتصادی.
8 – تبیین شاخص های همکاری بین اتاق بازرگانی با وزارت خانه های اقتصادی در قالب همکاری های متقابل بویژه مطالعات کاربردی.
9 – تشکیل و برگزاری جلسات دوره ای با بنگاههای اقتصادی و صنایع کاربردی که دارای کارت اعتبار سنجی هستند به منظور بررسی مشکلات آنان با سایر نهادها و مسئولان اثرگذار برای عبور از ناهمواری های و یا بحران های موجود.
10 – برگزاری سمینارهای علمی و آموزشی برای بنگاههای اقتصادی و صنایع بنیادی همچون انرژی با هدف فرهنگ سازی و به منظور ارتقاء فرهنگ بهینه از ثروت ملی انرژی در کشور.
11 – بهره مندی از موقعیت منطقه ای و جغرافیایی کشور برای خرید و فروش فرآوری و پالایش و معاوضه و یا انتقال مناسب منابع انرژی و تبدیل نقاط استراتژیک کشور به هاب انرژی منطقه برای بهره برداری مطلوب در ایجاد و حفظ سرمایه های ملی و جلوگیری از هدر رفت منابع انرژی در کشور.
12 – استفاده بهینه از ذخایر هیدرو کربوری کشور به عنوان پشتوانه و محرک توسعه پایدار اقتصادی کشور.
13 – ارتقاء بهره وری کار و سرمایه از مرحله تولید تا مصرف در بخش های مختلف اقتصادی در کشور با همکاری نمادهای تشکلی
14 – بررسی ، تدوین و تصویب نقشه راه توسعه پایدار اقتصادی کشور بطور واقعی و عملی نمودن آن با کمک و همیاری فعالان اقتصادی بویژه آن دسته از فعالانی که در نظام اعتبار سنجی فعالیتی دارای رتبه ویژه کار و فعالیت می باشند.
در کلام پایانی باید گفت که پتانسیل های کشور روشن و غیر قابل انکار است چنانکه ثروت اصلی این کشور را منابع، جمعیت زیاد و جوان آن شکل می دهند و همین ها می توانند محرک اصلی رشد اقتصادی ایران باشند.
با وجود همه آنچه که گفته شد به نظر می رسد اتخاذ رویکرد شجاعانه همراه با برنامه و اعتبار بخشی به فعالان اقتصادی که امین جامعه هستند بهترین استراتژی برای موسسات و شرکت ها بزرگ تولید کننده در بازارهای داخلی و خارجی است که می تواند منجر به انسجام همه جانبه ملی شود.

پیشرو در پتروشیمی جهان

توسط
دستاورد صنعت
-
0

صنایع پتروشیمی خاورمیانه طی سال‌های اخیر (به‌خصوص در میان کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس GCC) به‌واسطه دسترسی به گازهای همراه نفت خام، توسعه فراوانی یافته‌اند و تولیدکنندگان این ناحیه در تولید اتیلن و مشتقات آن از گاز اتان پیشرو بوده‌اند. اما با افزایش تقاضای انرژی در سایر صنایع از قبیل نیروگاه‌ها و صنایع نمک‌زدایی آب، تامین گاز مورد نیاز صنایع پتروشیمی در این منطقه با دشواری‌هایی مواجه شده‌ که نتیجه آن روی‌آوردن تولیدکنندگان به استفاده از خوراک‌های سنگین‌تر از قبیل نفتاست.

صنایع پتروشیمی خاورمیانه طی سال‌های اخیر (به‌خصوص در میان کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس GCC) به‌واسطه دسترسی به گازهای همراه نفت خام، توسعه فراوانی یافته‌اند و تولیدکنندگان این ناحیه در تولید اتیلن و مشتقات آن از گاز اتان پیشرو بوده‌اند. اما با افزایش تقاضای انرژی در سایر صنایع از قبیل نیروگاه‌ها و صنایع نمک‌زدایی آب، تامین گاز مورد نیاز صنایع پتروشیمی در این منطقه با دشواری‌هایی مواجه شده‌ که نتیجه آن روی‌آوردن تولیدکنندگان به استفاده از خوراک‌های سنگین‌تر از قبیل نفتاست.
بر اساس آمار شرکت بریتیش پترولیوم (BP)، مجموع ذخایر اثبات شده نفت و گاز خاورمیانه به ترتیب 9/47 و 2/43 درصد کل ذخایر جهان است که در این میان ایران از بیشترین ذخایر گاز جهان بهرمند است.
ظرفیت تولید گاز خاورمیانه در سال 2013 با رشد 5/4 درصدی به 568 میلیارد مترمکعب رسید که معادل 8/16 درصد از کل تولید گاز جهان بوده‌است.
مصرف گاز خاورمیانه نیز در سال 2013 با رشد 4 درصدی به 428 میلیارد مترمکعب رسیده که 8/12 درصد از کل تقاضای جهان بوده‌است. در جدول 1 به اختصار وضعیت تولید و مصرف گاز کشورهای خاورمیانه طی سال‌های 2012 و 2013 نشان داده شده است.
نزدیکی به بازارهای مصرف آسیا، اروپا، آفریقا و کشورهایی نظیر هند و چین از عمده‌ترین عوامل رقابت‌پذیری توسعه صنایع پتروشیمی به‌شمار می‌رود. براساس گزارش موسسه IHS، سهم اتیلن تولیدی خاورمیانه در حال افزایش است و تا سال 2019 در مجموع 22 درصد از کل اتیلن جهان توسط شرکت‌های خاورمیانه تولید خواهد‌شد. در این قسمت موقعیت کشورهای عمده و اثرگذار در صنعت پتروشیمی خاورمیانه مورد توجه قرار گرفته است:

عربستان

ایجاد اشتغال از مهمترین اولویت دولت‌های عضو شورای همکاری خلیج‌فارس GCC است. سرمایه‌گذاری در ایجاد مجتمع‌های تولیدی مانند پتروربیق (مشارکت آرامکو و سومیتوموی ژاپن) و صدرا (طرح مشارکتی آرامکو و داکمیکال) با هدف رونق صنایع پایین‌دستی عربستان سعودی صورت گرفته است و به همین منظور پارک شیمیایی ربیق و پارک پلاسکم در مجاورت این دو مجتمع احداث شده‌اند.
شرکت سابیک عربستان درصدد توسعه فعالیت‌های خود در قالب برنامه راهبردی 2025 بوده و قصد ورود به بازارهای جهانی پلی‌اورتان‌ها را دارد، به همین منظور این شرکت، احداث مجتمع های الاستومرهای کمیا را با مشارکت اکسون موبیل در ناحیه الجبیل با سرمایه‌گذاری 4/3 میلیارد دلار در برنامه دارد.
از دیگر طرح‌های سابیک می‌توان به طرح تبدیل مستقیم نفت خام به محصولات شیمیایی اشاره کرد که مطالعات آن از سال 2014 آغاز شده و تا سال 2020 به بهره‌برداری می‌رسد؛ محصولات این طرح، سالیانه 10 میلیون تن انواع محصولات پتروشیمیایی و محصولات ویژه شیمیایی است.

امارات متحده عربی

شرکت سرمایه‌گذاری نفت بین‌الملل ابوظبی طی سال‌های اخیر اقدام به خرید واحدهای شرکت نواکمیکال در کانادا و اسپانیا و خرید سهام اکثریت شرکت اتریشی بورالیس کرده است.طرح مشارکتی بروج امارات (مشارکت بورالیس و شرکت نفت ابوظبی)، واحد تولیدکننده انواع پلی‌الفین‌ها در ناحیه  روئیس است.
ظرفیت این مجتمع با بهره‌برداری کامل از خط سوم آن به سالیانه 5/4 میلیون تن انواع پلی‌اتیلن و پلی‌پروپیلن افزایش می‌یابد.
مجتمع آروماتیک تکامل (کماویات) دیگر طرح بزرگ است که قرار است تا سال 2018 در ابوظبی به بهره‌برداری برسد. محصولات این واحد سالیانه 4/1 میلیون تن پارازایلین و 400 هزار تن بنزین است. این طرح حاصل مشارکت امارات متحده عربی با شرکت ایندو رامای تایلند است.

قطر

این کشور دارای یکی از بزرگ‌ترین ذخایر گاز طبیعی جهان است.
میدان گازی موسوم به گنبد شمالی در قطر و پارس جنوبی در ایران بزرگ‌ترین میدان گازی جهان به‌شمار می‌رود. قطر با سرمایه‌گذاری 25 میلیارد دلاری خود درصدد توسعه صنایع شیمیایی – پتروشیمیایی خود تا سال 2020 است.
 از مهمترین طرح‌های در دست احداث می‌توان به طرح الکرانه اشاره کرد که تا سال 2018 بهره‌برداری می‌رسد. در این مجتمع سالیانه 1/1 میلیون تن‌ اتلین، 170 هزار تن پروپیلن، 5/1 میلیون تن‌ اتیلن گلیکول، 300 هزار تن آلفا الفین‌ها و 250هزار تن اکسو الکل‌ها تولید می‌شود.

کویت

شرکت‌های ملی نفت و صنایع پتروشیمی کویت در صدد احداث یک مجتمع تلفیقی پتروپالایشگاهی در ناحیه الزور تا سال 2020 هستند، این مجتمع شامل یک واحد کراکر اتیلن و مشتقات آن است که محصولاتی شامل 600 هزار تن اتیلن گلیکول، 800 هزار تن پلی‌اتیلن با دانسیته پائین (LLDPE) و پلی‌اتیلن با دانسیه بالا (HDPE) و 400 هزار تن پلی‌پروپیلن تولید ‌می‌کند.
واحد آروماتیک این مجتمع سالیانه 2/1 میلیون تن پارازایلین تولید می‌کند که خوراک واحدهای ترفتالات (PET) و اسید ترفتالک خالص‌شده (PTA) را تامین می‌کند.

توسعه زنجیره ارزش محصولات

ایجاد ارزش افزوده بیشتر، اشتغال‌زایی و تنوع محصولات تولیدی از مهمترین دلایل توسعه صنایع پائین‌دستی پتروشیمی میان کشور‌های عضو شورای همکاری خلیج‌فارس GCC است، در سال 2013 نزدیک به 150 هزار نفر در صنایع شیمیایی – پتروشیمیایی این منطقه مشغول به کار بوده‌اند. براساس مطالعات انجام‌ شده، به ازای هر شغل در صنایع بالادست پتروشیمی، سه شغل در صنایع پائین‌دستی آن ایجاد می‌شود.
از سال 2008 تا به امروز، میانگین رشد ظرفیت صنایع پتروشیمی کشورهای عضو شورای همکاری خلیج‌فارس، سالیانه 5/9 درصد بوده که رشد اشتغال‌زایی 2/12 درصدی در این حوزه را به همراه داشته است.
از مهمترین چالش‌های پیش روی صنایع پتروشیمی خاورمیانه می‌توان به دسترسی به خوراک رقابتی، کمبود نیروی کار، رشد هزینه‌های سرمایه‌ای و کوچک بودن بازارهای محلی اشاره کرد که برای غلبه بر آن باید شرکت‌های تولیدی تمرکز بیشتری بر تولید محصولات با ارزش افزوده بالاتر و سرمایه‌گذاری در سایر کشورها را مد نظر قرار دهند.

 

1...656667...71صفحه 66 از 71

مقالات محبوب

© - تمامی حقوق این وب سایت متعلق به ماهنامه دستاورد صنعت است